Akşam namazının farzında, sünnet olan kıraat miktarı ne kadardır?

Bu miktarı açıklamadan önce, kısa bir bilgi vermekte fayda olacağı kanaatındayım.
Kişi ya seferi(yolcu) olur veya mukim olur.
Bir kimse ya, iztirar halindedir veya ihtiyâr halindedir.
İztirar hali demek, yürüyüşünde acele etmesi, mecbur kalması ve mal ve nefsi için korkusu olması demektir.
İhtiyâr hali ise, vakitte genişlik olması, emniyet ve karar(sabitlik, yerleşme) halinin olması demektir.
Bu izahattan sonra, bir kimse ister imam olsun, ister tek başına namaz kılsın;
Yolculukta iztirar halindeyken, akşam namazında sünnet olan kıraat, namaz kılan bir kimsenin, her bir rekatte Fatiha suresi ve çok kısa bir sure okumasıdır. Durumuna göre bir sure okumasıdır da denilmiştir. Mesela korku halinde, kısarı mufassal surelerin içinden en kısa sureleri okumak gibi.
Yolcuyken ihtiyâr durumda, akşam namazında sünnet olan kıraat, kısa sureleri okumaktır.
Bir görüşe göre, yolculuk halindeyken, ihtiyarî ve iztirâri duruma bakılmaksızın, mutlak olarak Fatiha suresinden sonra dilediği bir sure okur, iztirarî halideyken de durumuna göre bir sure de okur da, denilmiştir.
Mukimken ihtiyar halindeyken de, akşam namazında sünnet olan kıraat, her bir rekatte, kısarı mufassal sureleri okumak sünnettir.
Kısarı mufassal olan sureler de, Lem yekün suresinden, Kur’an’ın sonuna kadar olan surelerdir. Âlimlerimizin bir kısmı Lem Yekün suresini, evsat-ı mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da kısarı mufassal surelerin içine dahil etmiştir.
Eğer âyetlerden okuyacaksa, Fatiha suresi hariç, her rekatte, 5 âyet, okumak sünnettir.
Mukimken iztirar durumunda ise, mesela vaktin dar olması ve mal ve can korkusu gibi durumlarda, akşam namazında sünnet olan kıraat, vakti veya emniyeti geçirmeyecek miktar okumaktır.
Bedâi sahibi bu şekilde bir kayıtlamamayı tercih etmiş ve topluluğun, imamın ve vaktin değişikliğine göre bu kıraat miktarında değişebileceğini bildirmiştir.
Mesela Peygamber(sav) efendimiz, sabah namazında, çocuğun ağlama sesini duyunca muavezeteyn sureleriyle namazı kıldırmıştır.
Efdal olan, farz namazlarının her iki rekatında, Fatiha suresiyle beraber, bir surenin tamamını okumaktır. Böyle yapmaktan âciz olan kimse ise, bir sureyi, iki rekatte okuyabilir.