Soru
Ben evliyim. Hanımımın üzerimde ileriki tarihte(mehri müeccel) verilecek mehir borcum var. Zekat verirken bu mehir borcunu düşecek miyim?
Cevap
Görüntülenme:13
Bir kimsenin üzerinde ister peşin ister ileriki tarihte, ister ayrılıkta verilmek üzere mehir borcu olsun, bunlar zekat hesabından borç diye düşürülür.
Bir kimsenin üzerinde hanımının mehri olsada, fakat o, mehrini vermesini kocasından istemiyorsa, bu takdirde zekata mani değildir.
Kahüstâni, Cevâhir adlı kitaptan naklederek “sahih olan ileride verilecek borçlar zekata mani değildir(zekat hesabından düşürülmez)” demiştir. İmam-ı Âzamdan bir rivâyette “zekata mani değildir” söylediği nakedilmişse de, Sadrü-Şehid “bunun hakkında bir rivayet olmadığını” söylemektedir.
Fıkıh kitaplarının metinlerinde “kul tarafından istenilen borçlar, zekata manidir.(zekat hesabından düşürülür)” denilmektedir.
Şu halde bir kimsenin ister taksitli, ister tek seferde ileriye dönük bütün borçları, o senenin zekat hesabından düşürülür.
Bir kimsenin üzerinde hanımının mehri olsada, fakat o, mehrini vermesini kocasından istemiyorsa, bu takdirde zekata mani değildir.
Kahüstâni, Cevâhir adlı kitaptan naklederek “sahih olan ileride verilecek borçlar zekata mani değildir(zekat hesabından düşürülmez)” demiştir. İmam-ı Âzamdan bir rivâyette “zekata mani değildir” söylediği nakedilmişse de, Sadrü-Şehid “bunun hakkında bir rivayet olmadığını” söylemektedir.
Fıkıh kitaplarının metinlerinde “kul tarafından istenilen borçlar, zekata manidir.(zekat hesabından düşürülür)” denilmektedir.
Şu halde bir kimsenin ister taksitli, ister tek seferde ileriye dönük bütün borçları, o senenin zekat hesabından düşürülür.
Kaynaklar
فَارِغٍ عَنْ دَيْنٍ لَهُ مُطَالِبٌ مِنْ جِهَةِ الْعِبَاد سَوَاءٌ كَانَ لِلَّهِ كَزَكَاةٍ وَخَرَاجٍ أَوْ لِلْعَبْدِ، وَلَوْ كَفَالَةً أَوْ مُؤَجَّلًا، وَلَوْ صَدَاقَ زَوْجَتِهِ الْمُؤَجَّلَ لِلْفِرَاقِ عَنْ أَبِي حَنِيفَةَ لَا يُمْنَعُ قَالَ الصَّدْرُ الشَّهِيدُ لَا رِوَايَةَ فِيهِ زَادَ الْقُهُسْتَانِيُّ عَنْ الْجَوَاهِرِوَالصَّحِيحُ أَنَّهُ غَيْرُ مَانِعٍ ابن عابدين 2\261
قَالَ أَصْحَابُنَا - رَحِمَهُمْ اللَّهُ تَعَالَى -: كُلُّ دَيْنٍ لَهُ مُطَالِبٌ مِنْ جِهَةِ الْعِبَادِ يَمْنَعُ وُجُوبَ الزَّكَاةِ سَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ لِلْعِبَادِ كَالْقَرْضِ وَثَمَنِ الْبَيْعِ وَضَمَانِ الْمُتْلَفَاتِ وَأَرْشِ الْجِرَاحَةِ، وَسَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ مِنْ النُّقُودِ أَوْ الْمَكِيلِ أَوْ الْمَوْزُونِ أَوْ الثِّيَابِ أَوْ الْحَيَوَانِ وَجَبَ بِخُلْعٍ أَوْ صُلْحٍ عَنْ دَمِ عَمْدٍ، وَهُوَ حَالٌّ أَوْ مُؤَجَّلٌ أَوْ لِلَّهِ - تَعَالَى - كَدَيْنِ الزَّكَاة الهندية 1\172
وَكَذَلِكَ الْمَهْرُ يَمْنَعَ مُؤَجَّلًا كَانَ أَوْ مُعَجَّلًا؛ لِأَنَّهُ مُطَالَبٌ بِهِ كَذَا فِي مُحِيطِ السَّرَخْسِيِّ. وَهُوَ الصَّحِيحُ عَلَى ظَاهِرِ الْمَذْهَبِ وَذَكَرَ الْبَزْدَوِيُّ فِي شَرْحِ الْجَامِعِ الْكَبِيرِ
في رَجُلٍ عَلَيْهِ مَهْرٌ مُؤَجَّلٌ لِامْرَأَتِهِ، وَهُوَ لَا يُرِيدُ أَدَاءَهُ لَا يُجْعَلُ مَانِعًا مِنْ الزَّكَاةِ لِعَدَمِ الْمُطَالَبَةِ فِي الْعَادَةِ، وَأَنَّهُ حَسَنٌ الهندية
فَارِغٍ عَنْ الدَّيْنِ وَالْمُرَادُ دَيْنٌ لَهُ مُطَالَبٌ مِنْ جِهَةِ الْعِبَادِ سَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ لَهُمْ أَوْ لِلَّهِ تَعَالَى وَسَوَاءٌ كَانَتْ الْمُطَالَبَةُ بِالْفِعْلِ أَوْ بَعْدَ زَمَانٍ فَيَنْتَظِمُ الدَّيْنُ الْمُؤَجَّلُ مجمع الأنهر 1\193
قَالَ أَصْحَابُنَا - رَحِمَهُمْ اللَّهُ تَعَالَى -: كُلُّ دَيْنٍ لَهُ مُطَالِبٌ مِنْ جِهَةِ الْعِبَادِ يَمْنَعُ وُجُوبَ الزَّكَاةِ سَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ لِلْعِبَادِ كَالْقَرْضِ وَثَمَنِ الْبَيْعِ وَضَمَانِ الْمُتْلَفَاتِ وَأَرْشِ الْجِرَاحَةِ، وَسَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ مِنْ النُّقُودِ أَوْ الْمَكِيلِ أَوْ الْمَوْزُونِ أَوْ الثِّيَابِ أَوْ الْحَيَوَانِ وَجَبَ بِخُلْعٍ أَوْ صُلْحٍ عَنْ دَمِ عَمْدٍ، وَهُوَ حَالٌّ أَوْ مُؤَجَّلٌ أَوْ لِلَّهِ - تَعَالَى - كَدَيْنِ الزَّكَاة الهندية 1\172
وَكَذَلِكَ الْمَهْرُ يَمْنَعَ مُؤَجَّلًا كَانَ أَوْ مُعَجَّلًا؛ لِأَنَّهُ مُطَالَبٌ بِهِ كَذَا فِي مُحِيطِ السَّرَخْسِيِّ. وَهُوَ الصَّحِيحُ عَلَى ظَاهِرِ الْمَذْهَبِ وَذَكَرَ الْبَزْدَوِيُّ فِي شَرْحِ الْجَامِعِ الْكَبِيرِ
في رَجُلٍ عَلَيْهِ مَهْرٌ مُؤَجَّلٌ لِامْرَأَتِهِ، وَهُوَ لَا يُرِيدُ أَدَاءَهُ لَا يُجْعَلُ مَانِعًا مِنْ الزَّكَاةِ لِعَدَمِ الْمُطَالَبَةِ فِي الْعَادَةِ، وَأَنَّهُ حَسَنٌ الهندية
فَارِغٍ عَنْ الدَّيْنِ وَالْمُرَادُ دَيْنٌ لَهُ مُطَالَبٌ مِنْ جِهَةِ الْعِبَادِ سَوَاءٌ كَانَ الدَّيْنُ لَهُمْ أَوْ لِلَّهِ تَعَالَى وَسَوَاءٌ كَانَتْ الْمُطَالَبَةُ بِالْفِعْلِ أَوْ بَعْدَ زَمَانٍ فَيَنْتَظِمُ الدَّيْنُ الْمُؤَجَّلُ مجمع الأنهر 1\193