Soru
Bir kimse, başka bir kimseye, içerisinde eşyalarının olduğu evi hibe etmesi sahih midir?
Cevap
Görüntülenme:22
Bir kimse, içerisinde kendinin eşyaları olan bir evi, başka bir kimseye bağış yapması, sahih değildir.
Fakat şu şekilde yaparsa, mesela hediye edeceği kimseye, eşyaları önce emanet eder, sonra da ev ile hediye verdiği kişiyi, evi teslim alması için yol verir(serbest bırakır). Sonra da evi teslim eder. Bu şekilde, evinin hibesi gerçekleşmiş olur.
Bunun aksi durumunda ise, evi bağışlamadan önce, evin içindeki eşyaları bağışlar ve teslim alması için serbest bırakır. Sonra evi bağışlar. Bu şekilde de, evini bağışlaması sahih olur.
Eğer evi ve içindekiler beraber bağışlar ve teslim alması için de serbest bırakırsa, hem ev hem de içindeki eşyaların hibe edilmesi sahih olur.
Bu meselelerde asl olan, hediye olan eşyanın, hediye verenin mülküyle meşgul olması, hibenin tamam olmasına manidir. Çünkü, hediyede kabz, şarttır.
Fakat hediye verenin mülkünün, hediye olanla iştigali ise, hibenin tamam olmasına mani değildir.
Fakat şu şekilde yaparsa, mesela hediye edeceği kimseye, eşyaları önce emanet eder, sonra da ev ile hediye verdiği kişiyi, evi teslim alması için yol verir(serbest bırakır). Sonra da evi teslim eder. Bu şekilde, evinin hibesi gerçekleşmiş olur.
Bunun aksi durumunda ise, evi bağışlamadan önce, evin içindeki eşyaları bağışlar ve teslim alması için serbest bırakır. Sonra evi bağışlar. Bu şekilde de, evini bağışlaması sahih olur.
Eğer evi ve içindekiler beraber bağışlar ve teslim alması için de serbest bırakırsa, hem ev hem de içindeki eşyaların hibe edilmesi sahih olur.
Bu meselelerde asl olan, hediye olan eşyanın, hediye verenin mülküyle meşgul olması, hibenin tamam olmasına manidir. Çünkü, hediyede kabz, şarttır.
Fakat hediye verenin mülkünün, hediye olanla iştigali ise, hibenin tamam olmasına mani değildir.
Kaynaklar
وَلَوْ وَهَبَ دَارًا فِيهَا مَتَاعُ الْوَاهِبِ وَسَلَّمَ الدَّارَ إلَيْهِ أَوْ سَلَّمَهَا مَعَ الْمَتَاعِ لَمْ تَصِحَّ وَالْحِيلَةُ فِيهِ أَنْ يُودِعَ الْمَتَاعَ أَوَّلًا عِنْدَ الْمَوْهُوبِ لَهُ وَيُخَلِّيَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ ثُمَّ يُسَلِّمَ الدَّارَ إلَيْهِ فَتَصِحُّ الْهِبَةُ فِيهَا وَبِعَكْسِهِ لَوْ وَهَبَ الْمَتَاعَ دُونَ الدَّارِ وَخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ صَحَّ، وَإِنْ وَهَبَ لَهُ الدَّارَ وَالْمَتَاعَ جَمِيعًا وَخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمَا صَحَّ فِيهِمَا جَمِيعًا، هَكَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَة الشاملة الهندية 4/380
هِبَةُ الشَّاغِلِ تَجُوزُ وَهِبَةُ الْمَشْغُولِ لَا تَجُوزُ وَالْأَصْلُ فِي جِنْسِ هَذِهِ الْمَسَائِلِ أَنَّ اشْتِغَالَ الْمَوْهُوبِ بِمِلْكِ الْوَاهِبِ يَمْنَعُ تَمَامَ الْهِبَةِ؛ لِأَنَّ الْقَبْضَ شَرْطٌ، وَأَمَّا اشْتِغَالُ مِلْكِ الْوَاهِبِ بِالْمَوْهُوبِ فَلَا يَمْنَعُ تَمَامَ الْهِبَةِ مِثَالُهُ وَهَبَ جِرَابًا فِيهِ طَعَامٌ لَا تَجُوزُ، وَلَوْ وَهَبَ طَعَامًا فِي جِرَابٍ جَازَتْ وَعَلَى هَذَا نَظَائِرُهُ، كَذَا فِي الْفُصُولِ الْعِمَادِيَّة.
الشاملة الهندية 4/380
هِبَةُ الشَّاغِلِ تَجُوزُ وَهِبَةُ الْمَشْغُولِ لَا تَجُوزُ وَالْأَصْلُ فِي جِنْسِ هَذِهِ الْمَسَائِلِ أَنَّ اشْتِغَالَ الْمَوْهُوبِ بِمِلْكِ الْوَاهِبِ يَمْنَعُ تَمَامَ الْهِبَةِ؛ لِأَنَّ الْقَبْضَ شَرْطٌ، وَأَمَّا اشْتِغَالُ مِلْكِ الْوَاهِبِ بِالْمَوْهُوبِ فَلَا يَمْنَعُ تَمَامَ الْهِبَةِ مِثَالُهُ وَهَبَ جِرَابًا فِيهِ طَعَامٌ لَا تَجُوزُ، وَلَوْ وَهَبَ طَعَامًا فِي جِرَابٍ جَازَتْ وَعَلَى هَذَا نَظَائِرُهُ، كَذَا فِي الْفُصُولِ الْعِمَادِيَّة.
الشاملة الهندية 4/380