Soru
Bir kimse, bir köyün kanalının veya arkının kenarlarına ağaç dikse veya başkasına emriyle diktirse, bu ağaçlar kimin olur?
Cevap
Görüntülenme:1
Bir kimse, başka birisine bir köyün kanalının veya arkının üstüne dikmesi için ağaç fideleri verse, bu şahıs da dikse ve ağaçlar büyüse, fideyi veren kimse, fideyi dikene “sen benim işçimdin ve benim iyalimdeydin. Bu fideyi benim için dikmen için verdim. Bu sebeple ağaçlar benimdir” dese ve hakim huzurunda davalık olsalar, âlimlerimiz bu konuda şunları demiştir; eğer fidelerin diken kimsenin olduğu bilinirse, ağaçlar da onundur. Eğer fideler, fideyi veren kimsenin, diken kimse de, bu türlü işlerini yapan onun iyalinde ise, ağaçlar fideyi verenin olur. Çünkü görünen(zâhir olan), onun olduğuna şahitlik etmektedir. Eğer fideyi diken, o kimsenin bu tür işlerini yapan iyalinden değilse ve izniyle onu dikmemişse, bu durumda da ağaçlar, diken kimsenin olur ve fidenin kıymetini, fideyi alana öder.
Aynı bunun gibi, şayet diken kimse, başkasının yerinden, bir fide sökse ve onu dikse, ağaç dikenin olur. Yer sahibine de, fideyi söktüğü gündeki, fidenin kıymetini öder.
Aynı bunun gibi, şayet diken kimse, başkasının yerinden, bir fide sökse ve onu dikse, ağaç dikenin olur. Yer sahibine de, fideyi söktüğü gündeki, fidenin kıymetini öder.
Kaynaklar
رَجُلٌ دَفَعَ إلَى رَجُلٍ تَالَّةً لِيَغْرِسَهَا عَلَى حَافَّةِ نَهْرٍ لِأَهْلِ قَرْيَةٍ فَلَمَّا غَرَسَ وَأَدْرَكَ الشَّجَرُ قَالَ الدَّافِعُ لِلْغَارِسِ كُنْتَ خَادِمِي، وَفِي عِيَالِي دَفَعْتُ إلَيْكَ التَّالَّةَ لِتَغْرِسَهَا لِي فَتَكُونُ الْأَشْجَارُ لِي، قَالُوا: إنْ عَلِمَ أَنَّ التَّالَّةَ كَانَتْ لِلْغَارِسِ كَانَتْ الْأَشْجَارُ لَهُ، وَإِنْ كَانَتْ التَّالَّةُ لِلدَّافِعِ، فَإِنْ كَانَ الْغَارِسُ فِي عِيَالِ الدَّافِعِ يَعْمَل لَهُ مِثْلَ هَذَا الْعَمَلِ كَانَتْ الْأَشْجَارُ لِلدَّافِعِ؛ لِأَنَّ الظَّاهِرَ شَاهِدٌ لَهُ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ الْغَارِسُ يَعْمَلُ لَهُ مِثْلَ هَذَا الْعَمَلِ، وَلَمْ يَغْرِسْهَا بِإِذْنِهِ فَهِيَ لِلْغَارِسِ وَعَلَيْهِ قِيمَةُ التَّالَّةِ، وَكَذَا لَوْ كَانَ الْغَارِسُ قَلَعَ التَّالَّةَ مِنْ أَرْضِ رَجُلٍ وَغَرَسَهَا فَهِيَ لِلْغَارِسِ وَعَلَيْهِ لِصَاحِبِ الْأَرْضِ قِيمَةُ التَّالَّةِ يَوْمَ قَلَعَهَا، كَذَا فِي فَتَاوَى قَاضِي خَانْ
الشاملة الهندية 5\281
الشاملة الهندية 5\281