Soru
Bir kimse ölse, geriye hanımı, büyük ve küçük çocuklar bıraksa ve bu çocukların hepsi de kadının iyalinde olsa, büyükler başka bir kimsenin tarlasına ekin ekseler, bir evde toplasalar ve bu üründen de hep birlikte harcama yapsalar, bu tarladan çıkan ürün kimin olur?
Cevap
Görüntülenme:3
Bir kimse ölse, geriye hanımı, büyük ve küçük çocuklar bıraksa, büyük çocuklar kendi hanımından veya başka hanımdan olsa, büyük çocuklar başkasının arazisinde toprağı sürse ve mutad bir şekilde ekin ekseler, evlatların hepsi de hanımın iyalinde ve onlara bakıyor olsa ve onlar hep birlikte ekiyorlar ve ürünü bir evde topluyorlarsa ve bu üründen de hep birlikte harcama yapıyorlarsa, âlimler ittifakla bu hususta şöyle demişlerdir; eğer diğer çocuklar büyükse, onların izniyle, küçükse, vâsilerin izniyle, aralarında ortak tohumdan ekiyorlarsa, ürün aralarında ortaklaşa olur. Eğer kendi tohumlarını ekerlerse veya ortaklaşa olan tohumdan izinsiz ekerlerse, çıkan üründe, ekenlerin olur.
Kaynaklar
[خَاتِمَةٌ بِفَرْعٍ مُهِمٍّ] يَقَعُ كَثِيرًا ذَكَرَهُ فِي التَّتَارْخَانِيَّة وَغَيْرِهَا: مَاتَ رَجُلٌ وَتَرَكَ أَوْلَادًا صِغَارًا وَكِبَارًا وَامْرَأَةً وَالْكِبَارُ مِنْهَا أَوْ مِنْ امْرَأَةٍ غَيْرِهَا فَحَرَثَ الْكِبَارُ وَزَرَعُوا فِي أَرْضِ الْغَيْرِ كَمَا هُوَ الْمُعْتَادُ وَالْأَوْلَادُ كُلُّهُمْ فِي عِيَالٍ الْمَرْأَةِ تَتَعَاهَدُهُمْ وَهُمْ يَزْرَعُونَ وَيَجْمَعُونَ الْغَلَّاتِ فِي بَيْتٍ وَاحِدٍ وَيُنْفِقُونَ مِنْ ذَلِكَ جُمْلَةً صَارَتْ هَذِهِ وَاقِعَةَ الْفَتْوَى: وَاتَّفَقَتْ الْأَجْوِبَةُ أَنَّهُمْ إنْ زَرَعُوا مِنْ بَذْرٍ مُشْتَرَكٍ بَيْنَهُمْ بِإِذْنِ الْبَاقِينَ لَوْ كِبَارًا أَوْ إذْنِ الْوَصِيِّ لَوْ صِغَارًا فَالْغَلَّةُ مُشْتَرَكَةٌ، وَإِنْ مِنْ بَذْرِ أَنْفُسِهِمْ أَوْ بَذْرٍ مُشْتَرَكٍ بِلَا إذْنٍ فَالْغَلَّةُ لِلزَّارِعِينَ اهـ. وَاَللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ابن عابدين 6\285