İçeriğe geç
Veciz Fetvalar
Nezr (Adak)

Soru

Bir kimse “şu işi yaparsam, malım miskinlere sadaka olsun veya bütün malım sadaka olsun” dese ve o işi de yapsa, bu kimse bütün mallarını vermesi gerekir mi?

Cevap

Görüntülenme:19

Bir kimse “şu işi yaparsam, malım miskinlere sadaka olsun veya bütün malım sadaka olsun” dese ve o işi de yapsa, kıyasa göre bu kimse, zekata tabi olan ve olmayan bütün mallarını miskinlere vermesi gerekir.

Ancak istihsânen bu kimse, zekata tabi olan mallarını verir. Kudûri’ye göre bu mal ister nisaba ulaşsın, ister nisabdan az olsun fark etmez. 

Şayet bu kimsenin borcu olsa ve bütün malını da kapsasa, yine de elindeki zekata tabi malları sadaka olarak vermesi gerekir. Eğer borcunu bu mallarla ödese, bu durumda bunun kadar malı yine de tasaduk etmesi gerekir.

Şayet bu kimse bu adakla bütün malına niyet etse, bu niyeti sahih olur ve ister zekat malı olsun ister zekata tabi olmayan mal olsun, hepsini tasadduk etmesi gerekir.

İmam Âzam ve İmam Muhammed’e göre öşür malları bu nezrin içine girmez. İmam Ebu Yusuf’a göre girer.

İmam Muhammed’e göre ticaret malları bu nezrin içine girmez. Diğer zekata tabi olan mallar girer.

Buraya kadar sayılan durumlar, bu kimsenin “mal” ismiyle adaması halinde böyledir. Eğer bu kimse “sahip olduğum bütün mallar” yani “mülk” kelimesiyle söylediği takdirde, kıyasa göre erzakının dışında bütün malını tasadduk eder, istihsânen ise, zekata tâbi olan malları tasadduk eder. 

Bazı âlimlere göre hem istihsân hem de kıyasa göre cevap vererek bu kimse, sanatkar ise bir günlük, gelir getiren dükkan sahibi ise, bir aylık, toplumda önemli bir kimse ise, bir senelik erzakını tutar, diğer mallarını tasadduk eder.

Kaynaklar

اذا قال: " ان فعلت كذا فمالي صدقة في المساكين , او قال: فكل مالي" ففعل ذلك الفعل فالقياس ان يلزمه التصدق بجميع ماله , مال الزكاة و غيره في ذلك سواء , و في الاستحسان يتناول مال الزكاة خاصة , قال القدوري في كتابه: و لا فرق بين مقدار النصاب و ما دونه لانه و ان قل فهو مال الزكاة , و لو كان عليه دين محيط بماله يلزمه التصدق بما في يده , و لو قضى الدين به يلزمه التصدق بمثله و لو نوى بهذا النذر جميع ما يملك صحت نيته ...............................  الفتاوى التاتارخانية 2\71

Nezr (Adak) konusunda diğer sorular