Soru
Farz namazlarında, ilk rekatte kıraat uzun yapmak, ikinci rekatte ise ondan az okumanın hükmü nedir ve aralarında kıraat miktarı farkı ne kadar olmalıdır?
Cevap
Âlimleri icmasıyla, sabah namazının farzında, ilk rekatı ikinci rekattan uzun sünnettir.
Diğer bütün namazlarda ise, İmam Muhammed “diğer namazlarda da, ilk rekatın ikinci rekattan fazla okumak, bana daha sevimlidir” demiştir. Fetvâ da, buna göre verilmiştir.
Cuma ve bayram namazlarında, iki rekat arasındaki kıraat farkı üzerinde de, aynı ihtilaf vardır.
İlk rekat ile ikinci rekat arasındaki kıraat ölçüsü, bazı âlimlere göre, üçte bir ve üçte iki nisbetinde olmalıdır.
Mesela üçte iki ilk rekatte, üçte birde ikinci rekatte okunması gibi.
Tahâvî şerhinde ise “birinci rekatte otuz âyet,iknci rekatte de, 20 veya 10 âyet okunması uyun olur” denmiştir.
Evla olan da, bu kıraat ölçüsüdür.
Hüküm olarak ise, İlk rekat ile ikinci rekat arasındaki kıraat miktarı, her ne kadar çok da olsa, mesela bir kimse, ilk rekatte uzun bir sure, ikincisinde ise, üç âyet okuması gibi, bunda da bir sakınca yoktur.
Diğer bütün namazlarda ise, İmam Muhammed “diğer namazlarda da, ilk rekatın ikinci rekattan fazla okumak, bana daha sevimlidir” demiştir. Fetvâ da, buna göre verilmiştir.
Cuma ve bayram namazlarında, iki rekat arasındaki kıraat farkı üzerinde de, aynı ihtilaf vardır.
İlk rekat ile ikinci rekat arasındaki kıraat ölçüsü, bazı âlimlere göre, üçte bir ve üçte iki nisbetinde olmalıdır.
Mesela üçte iki ilk rekatte, üçte birde ikinci rekatte okunması gibi.
Tahâvî şerhinde ise “birinci rekatte otuz âyet,iknci rekatte de, 20 veya 10 âyet okunması uyun olur” denmiştir.
Evla olan da, bu kıraat ölçüsüdür.
Hüküm olarak ise, İlk rekat ile ikinci rekat arasındaki kıraat miktarı, her ne kadar çok da olsa, mesela bir kimse, ilk rekatte uzun bir sure, ikincisinde ise, üç âyet okuması gibi, bunda da bir sakınca yoktur.
Kaynaklar
وَإِطَالَةُ الْقِرَاءَةِ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى عَلَى الثَّانِيَةِ مِنْ الْفَجْرِ مَسْنُونَةٌ بِالْإِجْمَاعِ وَقَالَ مُحَمَّدٌ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - أَحَبُّ إلَيَّ أَنْ يُطَوِّلَ الرَّكْعَةَ الْأُولَى عَلَى الثَّانِيَةِ فِي الصَّلَوَاتِ كُلِّهَا وَعَلَيْهِ الْفَتْوَى. كَذَا فِي الزَّاهِدِيِّ وَمِعْرَاجِ الدِّرَايَةِ وَفِي الْحُجَّةِ وَهُوَ الْمَأْخُوذُ لِلْفَتْوَى. كَذَا فِي التَّتَارْخَانِيَّة وَعَلَى هَذَا الْخِلَافِ الْجُمُعَةُ وَالْعِيدَانِ. هَكَذَا فِي الْبَدَائِعِ
وَبَعْدَ هَذَا اخْتَلَفَ الْمَشَايِخُ بَعْضُهُمْ قَالُوا يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ التَّفَاوُتُ بَيْنَهُمَا بِقَدْرِ الثُّلُثِ وَالثُّلُثَيْنِ، الثُّلُثَانِ فِي الْأُولَى وَالثُّلُثُ فِي الثَّانِيَةِ وَفِي شَرْحِ الطَّحَاوِيِّ وَيَنْبَغِي أَنْ يَقْرَأَ فِي الْأُولَى بِثَلَاثِينَ آيَةً وَفِي الثَّانِيَةِ بِقَدْرِ عَشْرِ آيَاتٍ أَوْ عِشْرِينَ. كَذَا فِي الْمُحِيطِ هَذَا لِبَيَانِ الْأَوْلَى وَأَمَّا لِبَيَانِ الْحُكْمِ فَالتَّفَاوُتُ وَإِنْ كَانَ فَاحِشًا بِأَنْ قَرَأَ فِي الْأُولَى سُورَةً طَوِيلَةً وَفِي الثَّانِيَةِ ثَلَاثَ آيَاتٍ لَا بَأْسَ بِهِ الشاملة الهندية 1\78
وَبَعْدَ هَذَا اخْتَلَفَ الْمَشَايِخُ بَعْضُهُمْ قَالُوا يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ التَّفَاوُتُ بَيْنَهُمَا بِقَدْرِ الثُّلُثِ وَالثُّلُثَيْنِ، الثُّلُثَانِ فِي الْأُولَى وَالثُّلُثُ فِي الثَّانِيَةِ وَفِي شَرْحِ الطَّحَاوِيِّ وَيَنْبَغِي أَنْ يَقْرَأَ فِي الْأُولَى بِثَلَاثِينَ آيَةً وَفِي الثَّانِيَةِ بِقَدْرِ عَشْرِ آيَاتٍ أَوْ عِشْرِينَ. كَذَا فِي الْمُحِيطِ هَذَا لِبَيَانِ الْأَوْلَى وَأَمَّا لِبَيَانِ الْحُكْمِ فَالتَّفَاوُتُ وَإِنْ كَانَ فَاحِشًا بِأَنْ قَرَأَ فِي الْأُولَى سُورَةً طَوِيلَةً وَفِي الثَّانِيَةِ ثَلَاثَ آيَاتٍ لَا بَأْسَ بِهِ الشاملة الهندية 1\78