Soru
Hanefi mezhebine göre, bir kimseye para veya mal ile tâ’zir cezası verilebilir mi?
Cevap
Görüntülenme:13
Hanefi mezhebinde mal alma gibi yollarla bir kimseye tâ’ziri gerektiren fiilden dolayı, tâ’zir cezası verilemez. Bu görüş İmam-ı Âzam, İmam Muhammed’in ve diğer imamların görüşüdür. Ancak İmam-ı Ebu Yusuf’a göre devlet başkanı verebilir diye bir görüş nisbet edilse de, âlimlerimiz bunu zayıf görmüşlerdir. Şürunbülâli adlı eserde “İmam Ebu Yusuf’un görüşüyle amel edilmez. Çünkü, insanların malları üzerine zalimleri musallat edip, onlara da bu malları yedirmek vardır” denilmektedir.
Bazı âlimlerimize göre de mal ile cezalandırılması caizdir. Fakat bu âlimler, mal ile cezalandırmayı şu şekilde anlamışlardır “kişinin elindeki malı alınır, taki onu bu yaptığı işten engel kılıncaya kadar. Sonra malı kendisine iade edilir. Yoksa hakim o malı ne kendisi için, ne de devlet hazinesine koymak için almaz. Şer’i bir sebeb olmaksızın, bir Müslümanın malını almak câiz değildir.
Bazı âlimlerimize göre de, eğer engel kılmaz ve tevbe etmesinden de ümit kesilirse, hakim malını gerekli gördüğü yerlere sarf eder.
Bu mal ile cezalandırma islamın ilk yıllarında vardı, fakat sonradan nesh edildi.
Bazı âlimlerimize göre de mal ile cezalandırılması caizdir. Fakat bu âlimler, mal ile cezalandırmayı şu şekilde anlamışlardır “kişinin elindeki malı alınır, taki onu bu yaptığı işten engel kılıncaya kadar. Sonra malı kendisine iade edilir. Yoksa hakim o malı ne kendisi için, ne de devlet hazinesine koymak için almaz. Şer’i bir sebeb olmaksızın, bir Müslümanın malını almak câiz değildir.
Bazı âlimlerimize göre de, eğer engel kılmaz ve tevbe etmesinden de ümit kesilirse, hakim malını gerekli gördüğü yerlere sarf eder.
Bu mal ile cezalandırma islamın ilk yıllarında vardı, fakat sonradan nesh edildi.
Kaynaklar
قال في الفتح و عن ابى يوسف يجوز التعزير للسلطان باخذ المال و عندهما و باقى الأئمة لا يجوز و ظاهره ان ذلك رواية ضعيفة عن ابى يوسف قال في شرنبلالية و لا يفتى بهذا لما فيه من تسلط الظلمة علي اخذ مال الناس فيأكلونه و افاد في البزازية ان معنى التعزير باخذ المال علي القول به امساك شيئ من ماله عند مدة لينزجر ثم يعيد الحاكم اليه لا ان يأخذ الحاكم لنفسه او لبيت المال كما يتوهمه الظلمة اذ لا يجوز لاحد من المسلين اخذ مال احد بغير سبب شرعي و في المجتبى لم يذكر كيفية الاخذ و ارى ان يأخذها فيمسكها فان أيس من توبته يصرقها الي ما يرى و شرح الآثار التعزير بالمال كان في ابتداء الاسلام ثم نسخ
ابن عابدين 4\61
ابن عابدين 4\61