Soru
Meshimde yırtık oluştu. Bu mestin üzerine mesh etmem câiz midir?
Cevap
Görüntülenme:7
Mestlerde, sahih olan görüşe göre, ayak parmağının en küçüğü olan serçe parmağının, üç parmak miktarı kadar yırtık olmaması gerekir.
En sahih görüşe göre de, bu üç parmak miktarı yırtığın tamamen görünür olması gerekir. Bu yırtıklar ister mestin iç kısmında, ister dış kısmında, ister ökçe tarafında olması hükmü değiştirmez.
Yırtık mestin boğaz kısmında olursa, meshin câiz olmasına engel olmaz.
Mestlerdeki yırtıklarda üç küçük parmağa itibar edilmesi, parmakların dışındaki yerlerde yırtıkların oluşması durumundadır.
Ama bizzat parmakların olduğu yerlerde yırtık var ise, bu durumda üç parmağın açılmış olması şsrttır. Küçük parmak ölçüsüne itibar edilmez. Mesela, baş parmakla yanındaki parmak açılmış olsa, her ne kadar bu iki parmağın toplamı, üç serçe parmağı miktarına ulaşsa dahi, bunlar iki parmak oldukları için, mesh yapılması câizdir. Fakat yanındaki parmak da açılıp böylelikle açılan parmak adedi üç oluşa, bu durumda mesh etmek câiz olmaz.
Yırtıklar bir mestte olmasına itibar edilir. İki mestin yırtıkları toplanmaz. Sadece bir mesttin yırtıkları toplanır. Buna göre bir mestte, iki parmak yırtık bulunsa, diğer mestte de bir parmak yırtık bulunsa, bu mestler üzerine mesh etmek câizdir.
Mestlerin dikiş aralarında bulunan çok küçük yırtıklar, meshe engel olmaz.
Mesh etmeye mani olan yırtık, açılıp altı görünen veya bitişik olsa bile, yürüyünce açılan ve ayağı gösteren yırtıktır. Fakat yürüyünce altı açılıp görünmüyorsa, yırtık ne kadar uzun olursa olsun, meshe mani olmaz.
En sahih görüşe göre de, bu üç parmak miktarı yırtığın tamamen görünür olması gerekir. Bu yırtıklar ister mestin iç kısmında, ister dış kısmında, ister ökçe tarafında olması hükmü değiştirmez.
Yırtık mestin boğaz kısmında olursa, meshin câiz olmasına engel olmaz.
Mestlerdeki yırtıklarda üç küçük parmağa itibar edilmesi, parmakların dışındaki yerlerde yırtıkların oluşması durumundadır.
Ama bizzat parmakların olduğu yerlerde yırtık var ise, bu durumda üç parmağın açılmış olması şsrttır. Küçük parmak ölçüsüne itibar edilmez. Mesela, baş parmakla yanındaki parmak açılmış olsa, her ne kadar bu iki parmağın toplamı, üç serçe parmağı miktarına ulaşsa dahi, bunlar iki parmak oldukları için, mesh yapılması câizdir. Fakat yanındaki parmak da açılıp böylelikle açılan parmak adedi üç oluşa, bu durumda mesh etmek câiz olmaz.
Yırtıklar bir mestte olmasına itibar edilir. İki mestin yırtıkları toplanmaz. Sadece bir mesttin yırtıkları toplanır. Buna göre bir mestte, iki parmak yırtık bulunsa, diğer mestte de bir parmak yırtık bulunsa, bu mestler üzerine mesh etmek câizdir.
Mestlerin dikiş aralarında bulunan çok küçük yırtıklar, meshe engel olmaz.
Mesh etmeye mani olan yırtık, açılıp altı görünen veya bitişik olsa bile, yürüyünce açılan ve ayağı gösteren yırtıktır. Fakat yürüyünce altı açılıp görünmüyorsa, yırtık ne kadar uzun olursa olsun, meshe mani olmaz.
Kaynaklar
أَنْ لَا يَكُونَ الْخَرْقُ فِي الْخُفِّ كَبِيرًا وَهُوَ مِقْدَارُ ثَلَاثِ أَصَابِعِ الرِّجْلِ أَصْغَرِهَا وَهُوَ الصَّحِيحُ. هَكَذَا فِي الْهِدَايَةِ وَيُشْتَرَطُ أَنْ يَبْدُوَ قَدْرُ ثَلَاثِ أَصَابِعَ بِكَمَالِهَا وَهُوَ الْأَصَحُّ سَوَاءٌ كَانَ الْخَرْقُ فِي بَاطِنِ الْخُفِّ أَوْ فِي ظَاهِرِهِ أَوْ فِي نَاحِيَةِ الْعَقِبِ
وَلَوْ كَانَ الْخَرْقُ فِي سَاقِ الْخُفِّ لَا يَمْنَعُ جَوَازَ الْمَسْحِ. كَذَا فِي الْخُلَاصَةِ وَإِنَّمَا يُعْتَبَرُ الْأَصْغَرُ إذَا انْكَشَفَ مَوْضِعٌ غَيْرُ مَوْضِعِ الْأَصَابِعِ، وَأَمَّا إذَا انْكَشَفَ الْأَصَابِعُ أَنْفُسُهَا فَالْمُعْتَبَرُ أَنْ تَنْكَشِفَ الثَّلَاثُ أَيَّتُهَا كَانَتْ حَتَّى لَوْ انْكَشَفَ الْإِبْهَامُ مَعَ جَارَتِهَا وَهُمَا قَدْرُ ثَلَاثِ أَصَابِعَ مِنْ أَصْغَرِهَا يَجُوزُ الْمَسْحُ وَإِنْ كَانَ مَعَ جَارِيَتِهَا لَا يَجُوزُ وَفِي مَقْطُوعِ الْأَصَابِعِ يُعْتَبَرُ الْخَرْقُ بِأَصَابِعِ غَيْرِهِ. هَكَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَةِ وَالتَّبْيِينِ.
وَيَجْمَعُ الْخُرُوقَ فِي خُفٍّ وَاحِدٍ لَا فِي خُفَّيْنِ حَتَّى إذَا كَانَ فِي أَحَدِ الْخُفَّيْنِ خَرْقٌ قَدْرَ أُصْبُعٍ وَفِي الْآخَرِ قَدْرَ أُصْبُعَيْنِ جَازَ الْمَسْحُ عَلَيْهِمَا وَلَوْ كَانَ فِي الْخُفِّ وَاحِدٌ خَرْقٌ فِي مُقَدِّمِ الْخُفِّ قَدْرَ أُصْبُعٍ وَفِي الْعَقِبِ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي جَانِبِ الْخُفِّ مِثْلُ ذَلِكَ لَا يَجُوزُ. هَكَذَا فِي الْمُحِيطِ ثُمَّ الْخَرْقُ الَّذِي يُجْمَعُ أَقَلُّهُ مَا يُدْخِلُ فِيهِ الْمِسَلَّةَ وَمَا دُونَهُ لَا يُعْتَبَرُ إلْحَاقًا لَهُ بِمَوَاضِعِ الْخَرْزِ وَالْخَرْقُ الْمَانِعُ مِنْ الْمَسْحِ هُوَ الْمُنْفَرِجُ الَّذِي يَنْكَشِفُ مَا تَحْتَهُ أَوْ يَكُونُ مُنْضَمًّا لَكِنْ يَنْفَرِجُ عِنْدَ الْمَشْيِ وَيُظْهِرُ الْقَدَمَ. أَمَّا إذَا لَمْ يَنْكَشِفْ مَا تَحْتَهُ فَلَا يَمْنَعُ وَإِنْ كَانَ الْخَرْقُ طَوِيلًا الشاملة. الهندية. 1/34
وَلَوْ كَانَ الْخَرْقُ فِي سَاقِ الْخُفِّ لَا يَمْنَعُ جَوَازَ الْمَسْحِ. كَذَا فِي الْخُلَاصَةِ وَإِنَّمَا يُعْتَبَرُ الْأَصْغَرُ إذَا انْكَشَفَ مَوْضِعٌ غَيْرُ مَوْضِعِ الْأَصَابِعِ، وَأَمَّا إذَا انْكَشَفَ الْأَصَابِعُ أَنْفُسُهَا فَالْمُعْتَبَرُ أَنْ تَنْكَشِفَ الثَّلَاثُ أَيَّتُهَا كَانَتْ حَتَّى لَوْ انْكَشَفَ الْإِبْهَامُ مَعَ جَارَتِهَا وَهُمَا قَدْرُ ثَلَاثِ أَصَابِعَ مِنْ أَصْغَرِهَا يَجُوزُ الْمَسْحُ وَإِنْ كَانَ مَعَ جَارِيَتِهَا لَا يَجُوزُ وَفِي مَقْطُوعِ الْأَصَابِعِ يُعْتَبَرُ الْخَرْقُ بِأَصَابِعِ غَيْرِهِ. هَكَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَةِ وَالتَّبْيِينِ.
وَيَجْمَعُ الْخُرُوقَ فِي خُفٍّ وَاحِدٍ لَا فِي خُفَّيْنِ حَتَّى إذَا كَانَ فِي أَحَدِ الْخُفَّيْنِ خَرْقٌ قَدْرَ أُصْبُعٍ وَفِي الْآخَرِ قَدْرَ أُصْبُعَيْنِ جَازَ الْمَسْحُ عَلَيْهِمَا وَلَوْ كَانَ فِي الْخُفِّ وَاحِدٌ خَرْقٌ فِي مُقَدِّمِ الْخُفِّ قَدْرَ أُصْبُعٍ وَفِي الْعَقِبِ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي جَانِبِ الْخُفِّ مِثْلُ ذَلِكَ لَا يَجُوزُ. هَكَذَا فِي الْمُحِيطِ ثُمَّ الْخَرْقُ الَّذِي يُجْمَعُ أَقَلُّهُ مَا يُدْخِلُ فِيهِ الْمِسَلَّةَ وَمَا دُونَهُ لَا يُعْتَبَرُ إلْحَاقًا لَهُ بِمَوَاضِعِ الْخَرْزِ وَالْخَرْقُ الْمَانِعُ مِنْ الْمَسْحِ هُوَ الْمُنْفَرِجُ الَّذِي يَنْكَشِفُ مَا تَحْتَهُ أَوْ يَكُونُ مُنْضَمًّا لَكِنْ يَنْفَرِجُ عِنْدَ الْمَشْيِ وَيُظْهِرُ الْقَدَمَ. أَمَّا إذَا لَمْ يَنْكَشِفْ مَا تَحْتَهُ فَلَا يَمْنَعُ وَإِنْ كَانَ الْخَرْقُ طَوِيلًا الشاملة. الهندية. 1/34