Misvağı nasıl kullanmalıyız?

Misvak kullanmak abdest için müekked sünnettir.
Misvak sağ elle tutulmalı ki menduptur, yumuşak, düz, budaksız ve serçe parmağı kalınlığında ve bir karış uzunluğunda olması müstehaptır.
Üst dişlerde sağ taraftan başlar sola geçilir, alt dişlerde de aynısı yapılır.
Misvakın sünnet veçhiyle tutulması, İbn-i Mes’ud (r.anh)’dan rivayete göre, çubuğu küçük parmağın üstünden, diğer üç parmağıda altından geçirerek, çubuğun başını da baş parmağa dayamakla yapılmasıdır.
Misvakın çok yaş veya çok kuru olmaması da müstehaptır. Çünkü çok yaş olursa bükülür, dişlerin kirlerini temizleyemez, çok kuru olursa da diş etlerine zarar verir.
Misvakın bir karışken olması, ilk başlanıldığı zamandır, sonradan kullanılarak kesilip düzenlenmesinin bir zararı yoktur.
Nasıl ovulmalıdır?
Dişlerimizin boyuna değil enine doğru ovulmalıdır. Hem uzunluğuna hemde genişliğine ovulacağını söyleyenlerde vardır. Âlimlerimizin çoğunluğu birici görüşü tercih etmişlerdir. Gaznevî’den nakl olunduğuna göre, dişleri misvaklamak, dişlerin içini, dışını, üst ve alt kısımlarını, ön dişlerin köklerini ve diş aralarını ovuşturulmasıdır.
Misvakın en azı üst dişlere üç defa, alt dişlere de üç defa sürmektir.
Misvak yatarak kullanılmamalı, çünkü dalağın büyümesine sebeb olur.
Avuçları içine almamalıdır. Çünkü basur hastalığının oluşmasına sebeb olur.
Misvakı emmemelidir, çünkü körlüğe sebeb olur. Emmeden tükrüğü yutmaya gelince, Hilye adlı kitapta Ham-i Tirmizi’den şu rivayet vardır; “misvaka başladığında tükürüğü yut. Çünkü, bu cüzzam ve baras hastalıklarına faydalıdır. Ölümden başka her hastalığa faydalıdır. Ama ondan sonra bir şey yutma. Çünkü vesvese getirir”.
Misvak kullandıktan sonra yıkanmalıdır, çünkü şeytan yıkanmayan misvakla dişlerini fırçalar.
Misvak bir karıştan fazla olmamalıdır, çünkü üzerine şeytan biner. Peki karış kime göre olmalı, kendisine göre mi yoksa mutad karış mı olmalı? Zahir olan mutad karıştır. Çünkü karış denilince akla bu gelir.
Misvak yatık vaziyette konulmamalı, dikine koymalıdır. Çünkü bu durumda delirme tehlikesi olabilir. Yere de koymamalıdır aynı şekilde delirme tehlikesi vardır.
Peyğamber(sav) misvakını, katiplerin kalemini koyduğu yer olan kulağının üstüne koyar sahabe efendileriz (r.anhüm) ise kulaklarının arkasına koyarlar, bazıları ise sarıklarının katları arasına koyardı.
Misvak eziyet veren ağaçtan olması mekruhtur. Zehirli olması halinde ise kullanmak haramdır.
En-Nehir adlı kitapta nar çubuğu ve kamıştan başka her çubukla misvaklanmak câizdir denilmektedir. Erak ağacından olması efdaldir. Sonra zeytin ağacından yapılandır. Bir hadis de “Mübarek bir ağaç olan zeytinden yapılan misvak ne güzeldir. O benim ve benden önceki peyğamberlerin misvakıdır” buyurulmaktadır.
Misvak bulamayan veya dişleri olmayan bir kimse, sert bir çaputla veya parmağı ile ovmak, misvakın yerini tutar.
Parmakla misvaklanmağa gelince; bu konuda Hilye adlı kitapta şunlar vardır; hangi parmakla misvaklanırsa, bunda bir beis yoktur. Efdal olan, şehadet parmaklarıyla misvaklanmaktır.
Kadın eğer misvaka niyyet ederek sakız çiğner ise, misvak sevabına nail olur.