İçeriğe geç
Veciz Fetvalar
Oruç

Soru

Muharremin onuncu günü mü oruç tutulmalı, yoksa bir gün öncesiyle beraber mi tutulmalı?

Cevap

Görüntülenme:8
Muharrem ayının sadece onuncu günü oruç tutmak kimi âlimlere göre mekruh, çoğu âlimlere göre ise mekruh değildir. Sünnet olan, onuncu günüyle birlikte dokuzuncu günüde tutmaktır.
Aişe radıyallahu anha’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir:
Kureyş, cahiliye devrinde aşûre günü oruç tutardı. Peygamberlikten önce Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’de aşûre günü oruç tutardı. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Medine’ye geldiği vakit de aşûreyi tuttu ve o günde oruç tutulmasını emretti. Ramazan orucu farz kılınınca aşûre terk olundu, isteyen tuttu, isteyen terk etti. (Buhâri, K. Savm, Bâbu sıyâmı yevmi aşûra, n. 56/3; Müslim, K. Savm, Bâb-u sıyâmı yevmi aşûrâ, n. 112 5; Tirmizi, K. Savm, Bâbu mâ câe fi-r-ruhsati fi terkis-savm, n. 753)
İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Medine’ye geldiğinde Yahûdileri aşûre günü oruç tutar buldu. Onlara niçin oruç tuttukları soruldu. Bu gün Allah’ın Mûsa’yı, Firavn’a üstün kıldığı gündür. Ona ta’zîmmen bu günü oruç tutarız, dediler. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Mûsa’ya biz sizden daha yakınız” buyurdu ve o günü oruç tutulmasını emretti. (Buhâri, K. Sıyam, Bâb-u Savm-ı yevm-i Aşûra, n. 11 30; ibn-i Mâce, K. Sıyam, Bâb-ı Sıyyam-ı yevm-i Aşûra, n. 1734)
İbni Abbâs radıyallahu anhiimd’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Gelecek seneye kadar yaşayacak olursam, muharrem ayının dokuzuncu günü oruç tutarım. (Müslim, Siyam 134. Ayrıca bk. İbni Mâce, Siyam 41)
"Âşûrâ günü oruç tutun ve o günde yahûdilere aykırı hareket edin. Âşûrâ günü ile birlikte bir gün önce veya bir gün sonra da oruç tutun." (Ahmed)
Âlimler, bu hadisin sahih olup-olmadığı konusunda görüş ayrılığına düşmüşlerdir. Değerli âlim, muhaddis Ahmed Şâkir hadisin hasen olduğunu, İmam Ahmed'in Müsnedi'ni tahkik eden âlimler ise hadisin zayıf olduğunu belirtmişlerdir.
İmam İbn-i Huzeyme (hadis no: 2095) hadisi bu lafızla rivâyet etmiştir.
Muhaddis Elbânî, hadis hakkında şöyle demiştir:
"İbn-i Ebî Leylâ'nın ezberinin zayıf olmasından dolayı hadisin isnâdı zayıftır. Fakat Atâ ve başkası ona aykırı hareket ederek hadisi, İbn-i Abbas'tan mevkûf olarak rivâyet etmişlerdir. Tahâvî ve Beyhakî'ye göre ise, hadisin senedi sahihtir."
Eğer hadis hasen ise, ne güzel. Yok eğer zayıf ise, âlimler bu gibi zayıf hadise hoşgörüyle bakmaktadırlar. Çünkü hadisin zayıflığı hafiftir.
Yahudi ve hıristiyanlara muhalefet için onuncu günüyle beraber ya dokuz ve onuncu günleri veya on ve on birinci günleri oruç tutmak müstehaptır.

Kaynaklar

كره بعضهم صوم يوم عاشوراء وحده لمكان التشبه باليهود و لم يكرهه عامتهم , لأنه من الأيام الفاضلة بدائع 2\568
المسنون أن يصوم عاشوراء مع التاسع و يكره صوم عاشوراء مفردا الهندية 1\222
و يستحب ان يصوم يوم عاشوراء يصوم يوما قبله او يوما بعده ليكون مخالفا لأهل الكتاب فتاوى قاضيخان 1\183

Oruç konusunda diğer sorular