Öğle namazının farzında, sünnet olan kıraat miktarı ne kadardır?

Bu miktarı açıklamadan önce, kısa bir bilgi vermekte fayda olacağı kanaatındayım.
Kişi ya seferi(yolcu) olur veya mukim olur.
Bir kimse ya, iztirar halindedir veya ihtiyâr halindedir.
İztirar hali demek, yürüyüşünde acele etmesi, mecbur kalması ve mal ve nefsi için korkusu olması demektir.
İhtiyâr hali ise, vakitte genişlik olması, emniyet ve karar(sabitlik, yerleşme) halinin olması demektir.
Bu izahattan sonra, bir kimse ister imam olsun, ister tek başına namaz kılsın;
Yolculukta iztirar halindeyken, öğle namazında sünnet olan kıraat, namaz kılan bir kimsenin, Fatiha suresi ve dilediği bir sure okumasıdır. Durumuna göre bir sure okumasıdır da denilmiştir.
Yolcuyken ihtiyâr durumda, öğle namazında sünnet olan kıraat, Buruç suresi ve emsallerini okumaktır. Namaz kılan bir kimse böyle yapmakla, seferde hafif(kısa olan) sureleri okumaya verilen ruhsatla, kıraatte sünnet olan miktarın arasını cem etmiş olur.
Bir görüşe göre, yolculuk halindeyken, ihtiyarî ve iztirâri duruma bakılmaksızın, mutlak olarak Fatiha suresinden sonra dilediği bir sure okur, iztirarî halideyken de durumuna göre bir sure de okur da, denilmiştir.
Mukimken ihtiyar halindeyken de, öğle namazında sünnet olan kıraat, fatiha suresi hariç, her iki rekatte de, 40 veya 50 âyet okumaktır.
Eğer surelerden okunmak istenirse, öğle namazında, tıvâl-i mufassal(uzun sureleri) okumak sünnettir.
Tıvâl-ı mufassal sureler, Hucurât’tan Buruç Suresine kadar olan surelerdir. Âlimlerimizin bir kısmı Buruç suresini, tıvâl-i mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da evsat-ı mufassal surelerin içine dahil etmiştir.
Âlimlerin çoğunluğu, öğle namazı da, sabah namazının kıraati gibidir demiştir.
Fakat bazı âlimlere göre de, öğle namazındaki kıraat miktarı, ikindi namazındaki kıraat miktarı gibidir. Buna göre evsat-ı mufassal sureler okunması sünnettir. Bu surelerin başlangıcı, Buruç Suresinden başlar, Lem yekün’e kadar olan surelerdir. Eğer âyetlerden okunacaksa, Fatiha suresi hariç, her iki rekatında da, 20 ayet okunması sünnettir.
Mukimken iztirar durumunda ise, mesela vaktin dar olması ve mal ve can korkusu gibi durumlarda, öğle namazında sünnet olan kıraat, vakti veya emniyeti geçirmeyecek miktar okumaktır.
Bedâi sahibi bu şekilde bir kayıtlamamayı tercih etmiş ve topluluğun, imamın ve vaktin değişikliğine göre bu kıraat miktarında değişebileceğini bildirmiştir.
Mesela Peygamber(sav) efendimiz, sabah namazında, çocuğun ağlama sesini duyunca muavezeteyn sureleriyle namazı kıldırmıştır.
Efdal olan, farz namazlarının her iki rekatında, Fatiha suresiyle beraber, bir surenin tamamını okumaktır. Böyle yapmaktan âciz olan kimse ise, bir sureyi, iki rekatte okuyabilir.