Soru
Vefat eden babamın adına, arkadaşı masraflarını vererek haccını kaldırması câiz olur mu?
Cevap
Görüntülenme:11
Başkasının farz olan haccının kaldırılması için, ya ölen kimsenin vasiyet ederek kendi malıyla olması, yada mirasçıların birisinin veya ortaklaşa kendi mallarından masraflarını karşılayarak birisini vekil tayin ederek yapması gerekir.
Eğer bu mirasçılar tereken alınmasını isterlerse, aralarında küçük mirasçı olmadığı takdirde, hepsi büluğ çağına ermişler ise, terekeden de yaptırabilirler.
Mirasçısının dışında bir kimse masraflarını karşılasa dahi farz olan hac yapılmamış olur. Sadece sevabı gider, o da hac yapan sevabını bağırlarsa. Çünkü, yol masraflarının sevabı, ölü adına gerçekleşmez.
Bu nedenle zengin olan arkadaşına ölü vasiyet etse dahi, kendi malından masraflar karşılanmadığından, haccı kaldırılmış olmaz.
Ölü vasiyet etmişse mirasçıları malının üçte biriyle haccı adına birisini gönderirler. Vasiyet etmemişse, bir mirasçısı veya isterlerse hepsi ortaklaşarak kendi mallarından teberru(hediye) ederek haccını kaldırabilirler.
Bu konuda ölünün malından değil de ister yabancı ister mirasçıların kendi mallarından yol masraflarını karşılayarak ölünün haccının kaldırılamayacağını ifade eden farklı görüşler de var. Bu görüşe göre, yol masrafları ancak ölünün malından olması gerekir.
Eğer bu mirasçılar tereken alınmasını isterlerse, aralarında küçük mirasçı olmadığı takdirde, hepsi büluğ çağına ermişler ise, terekeden de yaptırabilirler.
Mirasçısının dışında bir kimse masraflarını karşılasa dahi farz olan hac yapılmamış olur. Sadece sevabı gider, o da hac yapan sevabını bağırlarsa. Çünkü, yol masraflarının sevabı, ölü adına gerçekleşmez.
Bu nedenle zengin olan arkadaşına ölü vasiyet etse dahi, kendi malından masraflar karşılanmadığından, haccı kaldırılmış olmaz.
Ölü vasiyet etmişse mirasçıları malının üçte biriyle haccı adına birisini gönderirler. Vasiyet etmemişse, bir mirasçısı veya isterlerse hepsi ortaklaşarak kendi mallarından teberru(hediye) ederek haccını kaldırabilirler.
Bu konuda ölünün malından değil de ister yabancı ister mirasçıların kendi mallarından yol masraflarını karşılayarak ölünün haccının kaldırılamayacağını ifade eden farklı görüşler de var. Bu görüşe göre, yol masrafları ancak ölünün malından olması gerekir.
Kaynaklar
اوصى بحج فتطوع عنه رجل لم يجز و ان امره الميت لأنه لم يحصل مقصوده و هو ثواب الإنفاق
قيد بالوصية لأنه لو كان لم يوص فتبرع عنه الوارث بالحج او الإحجاج يصح
و لو اوصى بأن يحج عنه فأحج الوارث من مال نفسه لا ليرجع عليه جاز للميت عن حجة الإسلام
و به صرح قاضيخان بقوله الميت اذا اوصى بأن يحج عنه بماله فتبرع عنه الوارث أو الأجنبي لا يجوز اببن عابدين 2\606
قيد بالوصية لأنه لو كان لم يوص فتبرع عنه الوارث بالحج او الإحجاج يصح
و لو اوصى بأن يحج عنه فأحج الوارث من مال نفسه لا ليرجع عليه جاز للميت عن حجة الإسلام
و به صرح قاضيخان بقوله الميت اذا اوصى بأن يحج عنه بماله فتبرع عنه الوارث أو الأجنبي لا يجوز اببن عابدين 2\606