Dört kimse, kurbanlık dana almam için vekalet verdi ve paralarını bana verdiler. Bende izin alamadan bir birlerine karıştırdım. Pazarda danayı alıp parasını verdim ve paranın içinden 4 yüz liranın sahte olduğu ortaya çıktı. Bu parayı kimden almalıyım?

SORU: Dört kimse, kurbanlık dana almam için vekalet verdi ve paralarını bana verdiler. Bende izin alamadan bir birlerine karıştırdım. Pazarda danayı alıp parasını verdim ve paranın içinden 4 yüz liranın sahte olduğu ortaya çıktı. Bu parayı kimden almalıyım?

CEVAP: İmam Muhammed şunları söylemiştir; İki kişi, bir kimseye, birisi 2 dirhem, diğeri 1 dirhem verse ve bu paraları da bir birlerine karıştırmaya izin verseler, bu kimse paraların içinden birisinin sahte olduğu ortaya çıksa, içlerinde emin olan zatın “ bu para, bu kimsenindir” demesiyle, bu kimsenin sözü geçerli olur. Eğer emin olan zat, “kimin olduğunu bilmiyorum” derse, bu durumda da, her ne kadar ikisi paraları bir biriyle karıştırılmasına izin verseler de, emin olan kimse o parayı tazmin eder.

Size, parayı karıştırmaya izin vermedikleri halde, karıştırmışsınız. Bu durumda da 200 tl yi sizin tazmin etmeniz gerekir.

KAYNAKLAR

وَقَالَ مُحَمَّدٌ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - رَجُلٌ دَفَعَ إلَى رَجُلٍ دِرْهَمَيْنِ وَدَفَعَ دِرْهَمًا آخَر وَأَمَرَهُ أَنْ يَخْلِطَهُمَا فَفَعَلَ ثُمَّ وَجَدَ فِيهِمَا دِرْهَمًا سُتُّوقًا فَالْقَوْلُ قَوْلُ الْأَمِينِ فِيهِ أَنَّهُ لِهَذَا فَإِنْ قَالَ الْأَمِينُ لَا أَدْرِي لِمَنْ هَذَا قَالَ أُضَمِّنُهُ الْأَمِينَ وَإِنْ خَلَطَ بِأَمْرِهِمَا كَذَا فِي مُحِيطِ السَّرَخْسِيِّ الشاملة الهندية 5\134

رَجُلٌ فِي يَدِهِ دَرَاهِمَ يَنْظُرُ إلَيْهَا وَقَعَ بَعْضُهَا فِي دَرَاهِمِ غَيْرِهِ فَاخْتَلَطَتْ كَانَ الَّذِي وَقَعَ الدَّرَاهِمُ مِنْ يَدِهِ غَاصِبًا ضَامِنًا وَهَذِهِ جِنَايَةٌ مِنْهُ وَإِنْ لَمْ يَتَعَمَّدْهَا كَذَا فِي الظَّهِيرِيَّةِ 133

وَمَنْ خَلَطَ مَالَهُ بِمَالِ غَيْرِهِ ضَمِنَ 134