Soru
Bir kimse, arazisindeki otlak alanı, başka bir kimseye kiraya vermesi câiz midir?
Cevap
Görüntülenme:2
Şayet bir kimse, başkasının arazisine izinsiz girse, sonra da otları alsa, arazi sahibinin o otları geri alma hakkı yoktur. Arazi sahibi, ister otu sulasın, gözetlesin-emek versin veya gözetlemesin, Zâhirü’r Rivâye de hüküm böyledir.
Ancak müteahhirun (sonradan gelen)âlimlere göre ise, ona emek vermiş ve sulamışsa, artık bu otlar kendisinin mülkü olmuştur. Bu otları satması câizdir. Başkası sahibinden izin almayarak topladığı takdirde, ondan geri alma hakkına sahiptir.
Arazisinde kendi başına biten otları ise, satması câiz değildir. Ancak otları kesip demet yapıp veya sarmaladığında takdirde satması câizdir. Bu şekilde yaptığı otları, başka birisi alsa, ondan geri alma hakkına da sahiptir.
İşte bunun gibi, arazisinde olan otlak yeri kiraya vermesi de, câiz değildir. Ancak bir çare aramak istese, bunun câiz olmasının çaresi şudur; arazisinden bilinen az bir yeri kiraya verir ve sonra da arazisindeki otları ona ibaha eder(helal kılar).
Ancak müteahhirun (sonradan gelen)âlimlere göre ise, ona emek vermiş ve sulamışsa, artık bu otlar kendisinin mülkü olmuştur. Bu otları satması câizdir. Başkası sahibinden izin almayarak topladığı takdirde, ondan geri alma hakkına sahiptir.
Arazisinde kendi başına biten otları ise, satması câiz değildir. Ancak otları kesip demet yapıp veya sarmaladığında takdirde satması câizdir. Bu şekilde yaptığı otları, başka birisi alsa, ondan geri alma hakkına da sahiptir.
İşte bunun gibi, arazisinde olan otlak yeri kiraya vermesi de, câiz değildir. Ancak bir çare aramak istese, bunun câiz olmasının çaresi şudur; arazisinden bilinen az bir yeri kiraya verir ve sonra da arazisindeki otları ona ibaha eder(helal kılar).
Kaynaklar
وَلَوْ دَخَلَ إنْسَانٌ أَرْضَهُ بِغَيْرِ إذْنِهِ فَاحْتَشَّ لَيْسَ لَهُ حَقُّ الِاسْتِرْدَادِ مِنْهُ سَوَاءٌ كَانَ سَقَاهُ وَقَامَ عَلَيْهِ أَوْ لَمْ يَقُمْ عَلَيْهِ فِي ظَاهِرِ الرِّوَايَةِ وَلَا يَجُوزُ بَيْعُهُ أَيْضًا وَعَنْ مَشَايِخِنَا الْمُتَأَخِّرِينَ أَنَّهُ إذَا قَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُ الْأَرْضِ وَسَقَاهُ فَقَدْ مَلَكَهُ فَيَجُوزُ بَيْعُهُ وَلَهُ الِاسْتِرْدَادُ إنْ احْتَشَّهُ أَحَدٌ بِغَيْرِ إذْنِهِ وَلَا يَجُوزُ بَيْعُ مَا نَبَتَ فِي أَرْضِهِ مِنْ الْحَشِيشِ إلَّا إذَا قَطَعَهُ فَحَزَمَهُ يَجُوزُ بَيْعُهُ وَلَهُ أَنْ يَسْتَرِدَّ مِمَّنْ أَخَذَ مِنْهُ
وَكَذَلِكَ لَا يَجُوزُ إجَارَةُ الْمَرَاعِي فَإِنْ أَرَادَ الْحِيلَةَ فِي جَوَازِهِ فَإِنَّهُ يُؤَاجِرُ قِطْعَةً مِنْ أَرْضِهِ مَعْلُومَةً ثُمَّ يُبِيحُ لَهُ كَلَأَهُ كَذَا فِي الْمُضْمَرَاتِ
الشاملة الهندية 5\392
وَكَذَلِكَ لَا يَجُوزُ إجَارَةُ الْمَرَاعِي فَإِنْ أَرَادَ الْحِيلَةَ فِي جَوَازِهِ فَإِنَّهُ يُؤَاجِرُ قِطْعَةً مِنْ أَرْضِهِ مَعْلُومَةً ثُمَّ يُبِيحُ لَهُ كَلَأَهُ كَذَا فِي الْمُضْمَرَاتِ
الشاملة الهندية 5\392