İçeriğe geç
Veciz Fetvalar

Fıkıh Köşesi

Şirb (Su İçme Ve Sulama Hakkı Ve Satışı, Ot, Başkasının Mülkünden Ot Alma, Otta Ortaklık Ve Satışı, Ateşte Ortaklık, Nehir Ve Su Kanalları İle İlgili Meseleler)

111 soru

  1. 1.Başkasının havuzundan veya kuyusundan, su içme ve hayvanlarımı sulama hakkım var mıdır?
  2. 2.Başkasının mülkünde olan arazilerden, ot toplama hakkım var mıdır?
  3. 3.Başkasının mülkünde su kuyusu olan bir kimse, kuyuyu deşeleyerek toprak çıkarsa, çıkan toprağı, arazi sahibinin arazisine atmaya hakkı var mıdır?
  4. 4.Bir arazinin, sadece su hakkının satışı câiz midir?
  5. 5.Bir çok şahsın mülküyetinde olan bir su kanalı ortaklarından birisi, ihya ettiği ölü arazisine yeni bir kanal açarak suyu akıtmak istese, diğer ortaklarının buna engel olma hakları var mıdır?
  6. 6.Bir çok topluluğa ait olan bir kanal veya nehrin, onarım ve tamiratını kimlerin yapması gerekir?
  7. 7.Bir kanal bir kimsenin mülkünden geçse ve kanalında kazılmaya ihtiyacı olsa, kanal sahibi kimseler veya kimse, yer sahibinden izin almadan, bu kanala girip, kazmaya hakkı var mıdır?
  8. 8.Bir kanala veya arka iki kişi ortak olsalar, bir gün birisi, diğer gün birisi suyu kendi arazilerine akıtmak üzere anlaşsalar, bu câiz olur mu?
  9. 9.Bir kimse arazisini kiraya verse, fakat sulama hakkını konuşmasalar, sulama hakkı da bu kiralamaya dahil olur mu?
  10. 10.Bir kimse arazisini sularken, arazisi suyla doldursa, sonrada komşusunun arazisine su sızsa veya su akarak araziyi su bassa, bu kimsenin verdiği zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  11. 11.Bir kimse arazisini sularken, su taşıp komşusunun arazisine aksa ve zarar verse, bu kimsenin, zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  12. 12.Bir kimse bir arazi veya yer aldığında, arazinin su hakkı ve su yolu konuşulmadığı takdirde, satışa bunlar da dahil olur mu?
  13. 13.Bir kimse bir kanal veya nehirdeki sulama hakkını ödünç veya borç veya rehin verebilir mi?
  14. 14.Bir kimse evinin yanlarında az bir yere yeşillik veya ağaç dikse, bunların sulanmasını da, başkasına ait su arkından, kaplara doldurup sulamak istese, arkın sahibinden izin alması gerekir mi?
  15. 15.Bir kimse kendi mülkünde bir su kuyusu açsa, komşusu da kendi mülkünde, o kuyuya yakın ve bir lağım çukuru açsa ve suyu ifsad etse, lağım çukuru sahibinin buna hakkı var mıdır?
  16. 16.Bir kimse kendi su yolundan arazisini veya ekili alanını sulamak istese, başka bir kimsede bu suya engel olmakla, ektiği mahsül telef olsa, suya engel olan kimsenin, bu mahsulü tazmin etmesi gerekir mi?
  17. 17.Bir kimse su arkının veya kanalının ağzını açıp, komşusunun arazisini su bassa ve zarar verse, bu zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  18. 18.Bir kimse su kanalı hakkını, başka bir kimseye hediye edebilir mi?
  19. 19.Bir kimse su kanalı hakkını, başka bir kimseye kiraya verebilir mi?
  20. 20.Bir kimse su kanalı hakkını, fakirlere sadaka olarak verebilir mi?
  21. 21.Bir kimse suyu açık bırakır ve o halde de terk eder, sonrada su çoğalır veya suyu olmayan bir kanalı açar, sonrada su gelir ve başkasının yerini basıp zarar oluşturursa, bu zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  22. 22.Bir kimse, arazisindeki otlak alanı, başka bir kimseye kiraya vermesi câiz midir?
  23. 23.Bir kimse, arazisindeki otları veya hasat bittikten sonra kalanları yaksa ve kıvılcımlar sıçrayarak başka kimselerin bir şeylerini yaksa, bu kimsenin tazmin etmesi gerekir mi?
  24. 24.Bir kimse, arazisini ayrı, sulama hakkını ayrı satması câiz midir?
  25. 25.Bir kimse, arazisini hakkından daha fazla sulasa ve komşusunun ziraatına zarar verse, tazmin etmesi gerekir mi?
  26. 26.Bir kimse, arazisini haksız yere veya nöbetinin dışında sulasa ve komşusunun ziraatına zarar verse, tazmin etmesi gerekir mi?
  27. 27.Bir kimse, arazisini sulamak istediğinde, hakkı olmayarak su kanalına baraj veya set yapsa ve su taşıp kanalın kenarlarını harap ederek komşusunun ziraatına akarak zarar verse, tazmin etmesi gerekir mi?
  28. 28.Bir kimse, arazisini sulamak istediğinde, kanaldan gelen suyu, hakkı olmayan bir yere veya kanala gönderse ve komşusunun ziraatına zarar verse, tazmin etmesi gerekir mi?
  29. 29.Bir kimse, aynı kanala ortak olan kimselerin menfezlerini kapatsa ve kanaldaki su taşıp, birisinin pamuğunu veya ektiği şeyi su basıp zarar görse, bu zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  30. 30.Bir kimse, başka bir arazinin sulama hakkı karşılığında, yerini satması câiz midir?
  31. 31.Bir kimse, başka bir kimsenin arazisinde olan tuzla karışık sudan, sahibinin izni olmadan alsa, tazminat ödemesi gerekir mi?
  32. 32.Bir kimse, başka bir kimsenin pınarından-gözünden veya kanalından veya oluğundan, arazisini ve ekinini sulama hakkı var mıdır?
  33. 33.Bir kimse, başka bir kimsenin suyunu çalsa ve o suyu da sevk ederek bağını veya arazisini sulasa, çıkan ürünü yemesi helal olur mu?
  34. 34.Bir kimse, başka bir kimseye “benim arazimi senin kanalınla sulama karşılığında sana bir elbise alayım” dese, bu şekilde akitleşmeleri câiz midir?
  35. 35.Bir kimse, başka bir kimseye “bir gün sen benim arazimi senin kanalından sula, buna karşılık ben de senin arazini bir gün benim kanalımla sulayayım” dese, bu şekilde akitleşmeleri câiz midir?
  36. 36.Bir kimse, başka bir yerin sulama hakkıyla beraber, bir yeri kiraya vermesi câiz midir?
  37. 37.Bir kimse, başka birisinin özel kanalından veya havuzundan veya kuyusundan, abdest almak veya elbiselerini yıkamak için testi veya çömlekle, su alma hakkı var mıdır?
  38. 38.Bir kimse, başkasının mülküne izinsiz girerek oradaki otu alsa, arazi sahibi bu kimseden, topladığı otu alma hakkına sahip midir?
  39. 39.Bir kimse, başkasının su kabındaki suyu dökse, tazmin eder mi?
  40. 40.Bir kimse, başkasının sulama hakkını, kendi arazisini sulamada kullansa, tazmin eder mi?
  41. 41.Bir kimse, devlet yetkililerinden izin almadan, herkesin malı olan bir akarsu üzerine köprü yapsa, buradan geçen kimseler veya binitleri zarar gördüğü takdirde, zararını tazmin etmek zorunda mıdır?
  42. 42.Bir kimse, evinde veya avlusunda veya bağında veya tarlasında bir kuyu açsa, komşusu bunun yanında kuyu kazma hakkına sahip midir?
  43. 43.Bir kimse, iki köye veya bir köye ait, bir nehir veya ırmak veya su kanalından, o suda arazisini sulaması hakkı olmadığı için, arazisini sulamak için, köylülerden izin alması gerekir mi?
  44. 44.Bir kimse, izin almadan başkasının kuyusundan suyu, kuruyuncaya kadar çekse, çektiği suyu tazmin eder mi?
  45. 45.Bir kimse, ölmüş koyunu, suyla çalışan değirmen kanalına atsa ve su taşıp değirmene zarar verse, bu zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  46. 46.Bir kimse, sahipsiz arazilerden ot toplama hakkına sahip midir?
  47. 47.Bir kimse, su kanalına bir set veya baraj yapsa, bu setten su taşıp bir şahsın evini veya konağını harap etse, tazmin etmesi gerekir mi?
  48. 48.Bir kimse, sulama kanalının gücü yetmediği halde(kanalın tahammül edemeyeceği) kanaldan fazla su akıtarak komşusunun ziraatına zarar verse, tazmin etmesi gerekir mi?
  49. 49.Bir kimse, umumi bir nehrin kenarına, ağaç dikebilir mi?
  50. 50.Bir kimsenin arazisinde fare deliği olsa, arazisini suladığında o delikten komşusunun arazisini su bassa ve zarar verse, bu kimse zararı tazmin etmesi gerekir mi?
  51. 51.Bir kimsenin arazisine, nehrin taşması sonucu, toprak ve çamur gelse, bu toprağın sahibi kim olur ve bu topraktan başka bir kimse alabilir mi?
  52. 52.Bir kimsenin arkı veya kanalı, başka bir kimsenin arazisinden geçse, arazi sahibi arkın kendi mülkünden geçmesine engel olma hakkı var mıdır?
  53. 53.Bir kimsenin bir kanaldan arazisini sulama hakkı olsa, bu kimse, bu yerine yakın, fakat bu kanaldan sulama hakkı olmayan başka bir arazi alsa, bu yeri sulama hakkı var mıdır?
  54. 54.Bir kimsenin bir sulama kanalında hakkı olsa, bundan başkasının faydalanması için vasiyet etmesi câiz midir?
  55. 55.Bir kimsenin çok sayıda merkepleri ve sığırları olsa, bu hayvanları bir başkasının kanalından veya arkında sulamak istese, kanal sahibi de, bu hayvanların kanalını, kanalının kenarlarını ve kurduğu seti bozmasından korkarsa, bu kimsenin hayvanlarını sulamasına engel olma hakkı var mıdır?
  56. 56.Bir kimsenin iki bağı olsa, su yolu bir olsa, bunları satsa, yukarıdaki bağın sahibi, aşağıdaki bağa suyu akıtmak istemese, buna hakkı var mıdır?
  57. 57.Bir kimsenin sahibi olduğu mera gibi yerde odunları olsa, başka birisinin sahibinden izin almadan bu odunları toplama hakkı var mıdır?
  58. 58.Bir kimsenin yerinden bir nehir veya ark geçse, bu kimse nehrin kıyısına ağaç dikse ve bunun kökleri komşusunun evini harap etmeye başlasa, bu kimse diktiği ağaçları kesmesi gerekir mi?
  59. 59.Bir kimsenin yerinden, başka bir topluluğa ait bir ark veya kanal geçse, yer sahibinin bu arktan, arkın sahiplerinden izin almadan yerini sulama hakkı var mıdır?
  60. 60.Bir kimsenin, başka bir kimsenin arazisinde olan tuz ocağından veya tuzla karışık suyun, sonradan tuza dönüşmesinden olan tuzdan, sahibinin izni olmadan, bu tuzdan almasında bir sakınca var mıdır?
  61. 61.Bir kimsenin, başka bir kimsenin yerinden geçen kanalı olsa, bu kimse kanalı ıslah etmek için sahibinden izin almadan mülküne girme veya kanalın kenarından geçme hakkı var mıdır?
  62. 62.Bir kimsenin, bir köye nispet edilen alanlarda, köylülerin izni olmadan, meyve toplama hakkı var mıdır?
  63. 63.Bir kimsenin, bir köye nispet edilen alanlarından, köylülerin izni olmadan, odun toplama hakkı var mıdır?
  64. 64.Bir kimsenin, dağdan odun toplayan bir başka şahsın, odununu alma hakkı var mıdır?
  65. 65.Bir kimsenin, hiçbir kimsenin mülkü olmayan bir akarsu üzerine, duvar örerek, suyla çalışan bir değirmen inşa etmesi câiz midir?
  66. 66.Bir kimsenin, hiçbir kimsenin mülkü olmayan umumi bir yol veya yaya yolu üzerine, duvar veya bina inşa etmesi câiz midir?
  67. 67.Bir kimsenin, kaldırımın(yaya yolu) yarısı veya bir kısmına kadar veya kaldırımı işgal edecek şekilde, özellikle de dükkan sahipleri ve işportacılar, işgal etmeleri câiz midir?
  68. 68.Bir kimsenin, kuyu hissesini satması câiz midir?
  69. 69.Bir köye veya topluluğa ait olan su kanalından, hayvanlarımı sulama ve su içme hakkım var mıdır?
  70. 70.Bir köyün içinden akarsu veya kanal aksa, bu köyün onda sadece su içme ve hayvanlarını sulama hakkı olup, aslen hakları olmasa, bu suyun sahipleri de, suyun akış yerini değiştirmek isteseler, buna hakları var mıdır?
  71. 71.Bir mülke sahip bir kimse, mülkü harap olmakla, mülkü elinden çıkmış olur mu?
  72. 72.Bir mülke sahip bir kimse, mülkü harap olmakla, mülkü elinden çıkmış olur mu?
  73. 73.Bir nehre veya bir kanala ortak olan kimseler, bu su kanalından sulama hakkı olan arazisine veya sulama hakkı olmayan başka bir arazisine, yeni bir su kanalı açma hakkı var mıdır?
  74. 74.Bir su kanalına ortak olan kimselerden birisi, arazisini sulamak için açtığı, özel kanal diye isimlendirilen kanala ilaveten bir kanal daha yapmak istese, buna hakkı var mıdır?
  75. 75.Bir topluluğa ait sulama arkı bir kimsenin bahçesinden aksa, bu kimse bu arkın her iki etrafına ağaç dikme hakkı var mıdır?
  76. 76.Bir topluluğa veya bir köye ait olan bir su kanalının yanında arazisi olan bir kimse, bu su kanalından dilediği gibi istifade etme hakkına sahip midir?
  77. 77.Bir topluluğun ikamet ettiği yerden geçen ve başka topluluğa ait olan bir kanal veya nehir yarılsa, çevresindeki yerleri harap etse, kanal sahiplerinin bu zararları tazmin etmesi gerekir mi?
  78. 78.Büyük bir nehirden su alan ve bir topluluğun ortak sulama hakkı ve her birinin ayrı bir menfezi olan bir kanaldan, ortaklardan birisi, var olan menfezini kapatıp, başka bir menfez açmaya hakkı var mıdır?
  79. 79.Büyük nehirlerden su, büyük kanallara veya kazılan büyük arklara alınarak, ihya edilen ölü arazilere götürülse, bunların harîmi olur mu?
  80. 80.Büyük nehirlerin onarım, bakım ve tamirini kimlerin yapması gerekir?
  81. 81.Ceyhun, Fırat ve Dicle gibi büyük nehirlerden, herkesin istediği şekilde faydalanma hakkı var mıdır?
  82. 82.Çarşı ve pazarlarda su içmek için konulan su bidonu veya su haznesinden abdest almak veya su kabına alıp evdekilerin içmesi için götürmek caiz midir?
  83. 83.Dağ ve ova gibi sahipsiz arazilerde bulunan su kuyusundan, suyu kovayla çıkaran bir kimse, bu suyun sahibi olur mu ve suyu satabilir mi?
  84. 84.Dağdan vadilere inen sularda, bu suyun üstünde olanların, set çekme hakları var mıdır?
  85. 85.Dağlara çıktığımızda insanların bağ evleri var ve su olmadığından, bu evlerin haznelerinde kışın yağmur suları biriktiriyorlar. Sahiplerinden izin almadan haznelerinden su içme hakkım var mıdır?
  86. 86.Deniz suyundan herkes faydalanabilir mi?
  87. 87.Devlet yetkilisi, şehrin içinde insanların su içmesi için bir su kanalı yapsa, etrafında olan arazi sahiplerinin bazıları, bahçe yapıp sulamak isteseler, buna hakları var mıdır?
  88. 88.Devlet yetkilisinin, umumi büyük nehirden bir kimseye, arazisini sulamak için kanal açmasına veya olan kanalını genişletmeye müsaade etmesi câiz midir?
  89. 89.Dikilen ağaçların harimi var mıdır?
  90. 90.Dikilen ağaçların harimi var mıdır?
  91. 91.Hususi kanala ortak olan kimselerden birisi veya bir kaçı, kanalı tamir etmekten kaçınırlarsa, devlet yetkilileri bu kimseleri tamir etmeye zorlar mı?
  92. 92.Hususi kanalların tamiratını kimler yapar?
  93. 93.İki komşu arasında ortak olan bir duvarın yıkılmasından korkulsa, ikisinden birisi duvarı yıkmak istese, diğeri kabul etmese, bu durumda ne yapmak gerekir?
  94. 94.Kanal veya su yolunun harimi var mıdır?
  95. 95.Kanal veya su yolunun harimi var mıdır?
  96. 96.Kanaldan içme hakkı olmayan bir topluluk veya köyün yanından geçen ve başka topluluğa ait su kanalından, bu topluluğun hayvanlarını sulama hakları var mıdır?
  97. 97.Kaynak veya göz suyunun bir harimi var mıdır?
  98. 98.Kaynak veya göz suyunun bir harimi var mıdır?
  99. 99.Kendisinin veya hayvanının susuzluktan helak olacağından korkan bir kimse, su sahibinden su istediği halde vermese ve mülküne su almak için girmeye de engel olsa, bu kimsenin su sahibiyle dövüşme hakkı var mıdır?
  100. 100.Kimsenin mülkü olmayan umuma ait büyük nehirlerden, herkesin faydalanma hakkının, bir ölçüsü var mıdır?
  101. 101.Komşumun veya diğer insanların su bidonlarından, onlardan izin almadan su içebilir miyim?
  102. 102.Kuyu veya havuz veya pınar veya su kanalı bir kimsenin mülkünün içinde olsa, başka birisi o sudan içmek isteyip, o şahsın mülküne girse, kuyu sahibinin bu kimseyi engelleme hakkı var mıdır?
  103. 103.Sahra gibi kırsal alanlarda bir kimse ateş yaksa, başka bir kimse bu ateşten bir parça alma hakkı var mıdır?
  104. 104.Sahra gibi kırsal alanlarda bir kimse ateş yaksa, başka kimseler bu ateşe ortak olurlar mı?
  105. 105.Su kanalına ortak olan ve kanalın üst tarafında olan kimseler, aşağı tarafta olan kimselere, su az olsun, çok olsun, set yaparak suyu akıtmama hakları var mıdır?
  106. 106.Su kuyuların harîmi var mıdır?
  107. 107.Su kuyuların harîmi var mıdır?
  108. 108.Sulama hakkı, mehir bedeli olarak verilir mi?
  109. 109.Sulama hakkı, miras olarak vârislere geçer mi?
  110. 110.Umuma ait bir nehrin veya Fırat’ın kenarında bir kimsenin yeri olsa, diğer insanlarında bu nehirden arazilerini sulamak ve nehri ıslah etmek için bu yerden geçme hakkı olsa, bu kimse diğer insanları bu yerden geçmeye engel olma hakkı var mıdır?
  111. 111.Umumi büyük nehrin yanında yeri olan bir kimse, bu nehirden su alarak, suyla çalışan değirmen kurması câiz midir?