İçeriğe geç
Veciz Fetvalar
Şirb (Su İçme Ve Sulama Hakkı Ve Satışı, Ot, Başkasının Mülkünden Ot Alma, Otta Ortaklık Ve Satışı, Ateşte Ortaklık, Nehir Ve Su Kanalları İle İlgili Meseleler)

Soru

Bir kimse arazisini sularken, su taşıp komşusunun arazisine aksa ve zarar verse, bu kimsenin, zararı tazmin etmesi gerekir mi?

Cevap

Görüntülenme:1
Bir kimse arazisini sularken su taşsa ve komşu araziye aksa, eğer suyu kendi arazisinde durmayacak, aksine komşusunun arazisine geçecek kadar suyu akıtarak arazisini sulamışsa, komşuya verdiği zararı tazmin eder.
Eğer arazisini suladığında, su kendi yerinde durur, daha sonra komşusunun arazisine taşıp zarar verirse, bu durumda eğer komşusu bu kimseye, dikkatli olmasını ve taşan sulara set yapmasını önceden bildirmiş ve bu kimsede set yapmamışsa, istihsânen verdiği zararı tazmin eder. Eğer önceden bildirmemişse, bu durumda da, zararı tazmin etmez.
Eğer birisinin arazisi bayırda, komşusun arazisi çukurda veya bayırın dibinde olursa ve arazisini suladığında da komşusuna suyun akacağını bilirse, bu takdirde verdiği zararı tazmin eder. Bayırda arazisi olan kimseye, suyun taşmaması için set yapması emrolunur. Set yapana kadar da, arazisini sulamaktan men edilir. Eğer arazisi bayırda değilse, set yapması emrolunmaz.
Bu konuda, genellikle kitaplarda “eğer mutad, yani normal alışılmış şekilde sulamamışsa, tazmin eder. Eğer mutad bir şekilde sulamışsa, tazmin etmez” diye geçmektedir.
Eğer arazisinde bir delik veya açıklık veya menfez veya taş var, bu kimsede deliği bildiği kapatmamış, komşusunun arazisi zarar uğramışsa, verdiği zararı tazmin eder. Eğer deliğin olduğunu bilmiyorsa, tazmin etmez.

Kaynaklar

رَجُلٌ سَقَى أَرْضَهُ فَتَعَدَّى الْمَاءُ إلَى أَرْضٍ جَارِهِ إنْ أَجْرَى الْمَاءَ إجْرَاءً لَا يَسْتَقِرُّ فِي أَرْضِهِ بَلْ يَسْتَقِرُّ فِي أَرْضِ جَارِهِ يَضْمَنُ وَإِنْ كَانَ يَسْتَقِرُّ فِي أَرْضِهِ ثُمَّ يَتَعَدَّى إلَى أَرْضِ جَارِهِ بَعْدَ ذَلِكَ إنْ كَانَ جَارُهُ قَدْ تَقَدَّمَ إلَيْهِ بِالْإِحْكَامِ وَالسَّدِّ فَلَمْ يَسُدَّ يَضْمَنُ اسْتِحْسَانًا وَإِنْ لَمْ يَتَقَدَّمْ إلَيْهِ لَا يَضْمَنُ
وَإِنْ كَانَتْ أَرْضُهُ فِي صِعْدَةٍ وَأَرْضُ جَارِهِ فِي هِبْطَةٍ وَيَعْلَمُ أَنَّهُ لَوْ سَقَى أَرْضَهُ يَتَعَدَّى إلَى أَرْضِ جَارِهِ يَضْمَنُ وَيُؤْمَرُ بِرَفْعِ الْمُسَنَّاةِ حَتَّى يَحُولَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ التَّعَدِّي وَيُمْنَعَ مِنْ السَّقْيِ حَتَّى يَرْفَعَ الْمُسَنَّاةَ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَرْضُهُ فِي صِعْدَةٍ لَا يُمْنَعُ قَالَ - رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ - وَالْمَذْكُورُ فِي عَامَّةِ الْكُتُبِ أَنَّهُ إنْ سَقَى غَيْرَ مُعْتَادٍ ضَمِنَ وَإِنْ كَانَ مُعْتَادًا لَا يَضْمَنُ وَإِنْ كَانَ فِي أَرْضِهِ ثَقْبٌ أَوْ حَجَرٌ فَإِنْ عَلِمَ بِالثَّقْبِ وَلَمْ يَسُدَّ حَتَّى فَسَدَ أَرْضُ جَارِهِ يَضْمَنُ وَإِنْ كَانَ لَا يَعْلَمُ لَا يَضْمَنُ كَذَا فِي الْخُلَاصَةِ
الشاملة الهندية 5\397-98

Şirb (Su İçme Ve Sulama Hakkı Ve Satışı, Ot, Başkasının Mülkünden Ot Alma, Otta Ortaklık Ve Satışı, Ateşte Ortaklık, Nehir Ve Su Kanalları İle İlgili Meseleler) konusunda diğer sorular