İçeriğe geç
Veciz Fetvalar
Gasp (Sahibinin İzni Veya Rızası Olmadan Zorla Başkasının Malını Alma)

Soru

Bir kimse, başka birisinin beygirinin veya katırının veya eşeğinin gözünü çıkarsa, hayvanı nasıl tazmin eder?

Cevap

Görüntülenme:1
Bir kimse, başka birisinin beygirinin veya katırının veya eşeğinin gözünü çıkarsa, kıymetinin dörtte birini tazmin eder.
Üzerinde çalışılan her bir hayvanın, mesela deve ve sığırın hükmü de böyledir.
Üzerinde çalışılmayan her bir hayvanın gözü çıkarıldığında ise, noksanlaştırdığını tazmin eder.
İmam Muhammed Câmiı-Sağîr’de şöyle demiştir; kasaplık sığırda ve kesimlik devede, kıymetinin dörtte birini tazmin eder. Kasaplık koyunun gözünde ise, noksanlığı tazmin eder. Kuzu, kuş, tavuk ve köpekte ise, noksanlığı kadarını tazmin eder.
Bir kimse, başka birisinin eşeğinin iki gözünü çıkarsa, İmam Âzam’a göre, eşek sahibi dilerse hayvanın bedenini teslim eder ve kıymetinin tamamını tazmin ettirir. Hayvanın bedenini alıp, noksanını tazmin ettirmez.

Kaynaklar

وَلَوْ فَقَأَ عَيْنَ بِرْذَوْنٍ أَوْ بَغْلٍ أَوْ حِمَارٍ عَلَيْهِ رُبُعُ قِيمَتِهِ وَكَذَا كُلُّ مَا يُعْمَلُ عَلَيْهِ مِنْ الْبَقَرِ وَالْإِبِلِ وَمَا لَا يُعْمَلُ عَلَيْهِ مَا نَقَصَ قَالَ فِي الْجَامِعِ الصَّغِيرِ وَفِي عَيْنِ بَقَرَةِ الْجَزَّارِ وَجَزُورِهِ رُبُعُ الْقِيمَةِ وَفِي عَيْنِ شَاةِ الْقَصَّابِ مَا نَقَصَهَا وَفِي الْحَمَلِ وَالطَّيْرِ وَالدَّجَاجَةِ وَالْكَلْبِ مَا نَقَصَهُ كَذَا فِي الِاخْتِيَارِ شَرْحِ الْمُخْتَارِ وَلَوْ فَقَأَ عَيْنَيْ حِمَارٍ قَالَ أَبُو حَنِيفَةَ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - إنْ شَاءَ سَلَّمَ الْجُثَّةَ وَضَمِنَ جَمِيعَ الْقِيمَةِ وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُمْسِكَ الْجُثَّةَ وَيُضَمِّنَهُ النُّقْصَانَ وَهِيَ مَسْأَلَةُ الْجُثَّةِ الْعَمْيَاءِ كَذَا فِي الظَّهِيرِيَّة
الشاملة الهندية 5\123

Gasp (Sahibinin İzni Veya Rızası Olmadan Zorla Başkasının Malını Alma) konusunda diğer sorular