Fıkıh Köşesi

Gasp (Sahibinin İzni Veya Rızası Olmadan Zorla Başkasının Malını Alma)

111 soru

1.Ben haksız yere ve zulümle aldığım mallar edindim. Kiminden borç aldım, vermedim. Şimdi pişmanım. Bunların sahiplerini de bilmiyorum. Ahirette kurtulmam için ne yapmalıyım?
2.Bir adam birisinden bir şey çalıp evine kaçsa, malı çalınan adamın o hırsızın evine izinsiz girme hakkı var mıdır?
3.Bir akarı, yani taşınmaz malları gasp eden bir kimse, gasp ettiği arazi, ev ve dükkana bir noksanlık verse, bunu tazmin etmesi gerekir mi ve bu tazminat bedeli nasıl tespit edilir?
4.Bir eşyanın düzeneğini veya birleşenlerini bozan kimse, bunu nasıl tazmin eder?
5.Bir hanımın, kocasını, kendisine hizmet etmesi için kiralaması câiz midir?
6.Bir kimse başka bir kimsenin hesap defterini, mesela bakkal defterini parçalasa, içindekilerin kıymetini mi, yoksa sadece defterin değerini mi tazmin eder?
7.Bir kimse başka birisinin boyanmamış elbisesini gasp etse, bu elbiseyi boyasa ve değeri artsa, sahibi bu elbiseyi ele geçirdiğinde, boya masrafını gasp edene vermesi gerekir mi?
8.Bir kimse gasp ettiği bir elbiseyi boyamakla değeri düşse, elbise sahibi, gasp edene bunu nasıl tazmin ettirir?
9.Bir kimse gasp ettiği malı vermek istediğinde sahibini ölmüş bulursa, ne yapmalı?
10.Bir kimse terziye bir elbise verse, terzi de o elbiseyi bozsa, fakat bu kimse bilerek elbise bu haldeyken alıp giyse, elbiseyi terziye tazmin ettirir mi?
11.Bir kimse yolunu kaybetse, başkasının ekili tarlasından geçebilir mi?
12.Bir kimse, bağına veya tarlasına veya bir yerine gübre atsa, başka biri bu gübreleri telef etse, tazmin eder mi?
13.Bir kimse, başka bir kimseden et gasp etse ve onu kızartsa veya pişirerek yemek yapsa, sahibi geldiğinde, o etin kıymetini mi tazmin ettirir, yoksa eti mi alır?
14.Bir kimse, başka bir kimsenin ayakkabı veya mest veya terliğinden birini telef etse, sahibi o tek olanı nasıl tazmin ettirir?
15.Bir kimse, başka bir kimsenin cüzdanındaki parayı gasp etse, sonra tekrar o kimse fark etmeden cüzdanına iade etse, tazminattan kurtulmuş olur mu?
16.Bir kimse, başka bir kimsenin döşeğinde izinsiz uyusa veya sergisinin üzerine otursa, bunları gasp etmiş olur mu?
17.Bir kimse, başka bir kimsenin ekili veya hurma ağacı olan arazisini gasp etse, bunları sulasa veya aşılasa ve baksa, ekini hasat etse veya meyveleri toplayıp tüketse, bunları tazmin etmesi gerekir mi?
18.Bir kimse, başka bir kimsenin ekili veya hurma ağacı olan arazisini gasp etse, bunları sulasa veya aşılasa ve baksa, mal sahibi araziyi elinden aldığında, gasp edene yaptığı masraf veya baktığından dolayı bir şeyler vermesi gerekir mi?
19.Bir kimse, başka bir kimsenin hayvanının kulağını veya bazı yeri kese, nasıl tazmin eder?
20.Bir kimse, başka bir kimsenin izinsiz kurban bayramı dışında kesse, tazmin etmesi gerekir mi?
21.Bir kimse, başka bir kimsenin malını gasp etse ve o malı noksanlaştırsa, mal sahibi bu noksanlığı, gasp edene tazmin ettirir mi?
22.Bir kimse, başka bir kimsenin öküzüne vursa ve kaburga kemiklerini kırsa, nasıl tazmin eder?
23.Bir kimse, başka bir kimsenin sahte parasını çalsa, tazmin eder mi?
24.Bir kimse, başka bir kimsenin senedini veya bonusunu veya sözleşmesini parçalasa, senedin içinde yazılı olan malı tazmin etmesi gerekir mi?
25.Bir kimse, başka bir kimsenin yerinden toprak kaldırsa, tazmin etmesi gerekir mi?
26.Bir kimse, başka bir kimsenin yumurtasını gasp edip telef etse, kıymetini mi, yoksa mislini mi tazmin eder?
27.Bir kimse, başka bir kimsenin yumurtasını kırsa, tazmin eder mi?
28.Bir kimse, başka bir kimsenin, içine fare düşmüş zeytin yağını veya yağını dökse, sahibi döken şahsa, yağı nasıl tazmin ettirir?
29.Bir kimse, başka birinin bir tane buğdayını gasp etse, tazmin eder mi?
30.Bir kimse, başka birinin su ile çalışan değirmenini gasp etse ve suyu da başkasının suyunu izin almadan akıtsa, diğer insanların bu değirmenle menfaatlenmesi ve iş yapması helal midir?
31.Bir kimse, başka birisinden bir boya çalar ve onunla elbisesini boyarsa, boyanın bedelini tazmin etmesi gerekir mi?
32.Bir kimse, başka birisinden demir gasp etse ve onu kılıç yapsa, mal sahibi kılıcı mı alır, yoksa demirin kıymetini mi alır?
33.Bir kimse, başka birisine, “şunun elbisesini yırt” dese, o da yırtsa, elbiseyi kim tazmin eder?
34.Bir kimse, başka birisinin arazisini veya yerini gasp etse, oraya binalar yapsa ve ağaçlar dikse, mal sahibi ondan aldığında, bu bina ve ağaçlar kimin olur?
35.Bir kimse, başka birisinin asasını-bastonunu kırsa, tazmin eder mi?
36.Bir kimse, başka birisinin beygirinin veya katırının veya eşeğinin gözünü çıkarsa, hayvanı nasıl tazmin eder?
37.Bir kimse, başka birisinin buğdayını gasp etse ve on un yapsa, bu un kimin olur?
38.Bir kimse, başka birisinin eşeğini boğazlasa, sahibi nasıl tazmin ettirir?
39.Bir kimse, başka birisinin eşeğinin arka ayağını veya ön ayağını kesse, eşek sahibi de bu hayvanı boğazlasa, ayağı kesen adamın her hangi bir şeyi tazmin etmesi gerekir mi?
40.Bir kimse, başka birisinin eti yenmeyen hayvanını kesse, bunu nasıl tazmin ettirir?
41.Bir kimse, başka birisinin etini gasp etse ve pişirse, mal sahibi o eti mi alır, yoksa kıymetini mi alır?
42.Bir kimse, başka birisinin hayvanını gasp etse ve o hayvan büyüse de kıymeti artsa, mal sahibi hayvanını aldığında, gasp edene bir şeyler vermesi gerekir mi?
43.Bir kimse, başka birisinin hayvanının kuyruğunu kesse, nasıl tazmin eder?
44.Bir kimse, başka birisinin ketenini-ipliğini gasp eder, eğitir ve dokursa, bu dokuduğunu mal sahibi almaya hakkı var mıdır?
45.Bir kimse, başka birisinin koyununu boğazlasa, yüzse ve parça parça etse, sahibi geldiğinde, koyunu nasıl tazmin ettirir?
46.Bir kimse, başka birisinin koyununu gasp etse ve sağsa, sütünü tazmin eder mi?
47.Bir kimse, başka birisinin koyununu veya keçisini kesse, mal sahibi bunu nasıl tazmin ettirir?
48.Bir kimse, başka birisinin malını gasp etse, diğer bir kimse de, bu gasp edilen malı noksanlaştırsa, maldaki bu noksanlığı kim tazmin eder?
49.Bir kimse, başka birisinin peynirini telef etse, nasıl tazmin eder?
50.Bir kimse, başka birisinin sütünü gasp etse ve yoğurt çalsa, sahibi geldiğinde o yoğurdu alma hakkı var mıdır?
51.Bir kimse, başka birisinin ununu gasp ederek hamur yapsa, hamuru hak sahibi alır mı?
52.Bir kimse, başka birisinin ununu gasp etse ve ekmek yapsa, un sahibi bu ekmekleri almaya hakkı var mıdır?
53.Bir kimse, başka birisinin yaş hurmasını gasp etse ve kurutsa, sahibi o kuru hurmaları alma hakkı var mıdır?
54.Bir kimse, başka birisinin yaş üzümünü gasp etse ve kurutsa, sahibi geldiğinde o kuru üzümleri alma hakkı var mıdır?
55.Bir kimse, başka birisinin zeytinini gasp etse ve onu yağ yapsa, mal sahibi yağı mı alır, yoksa zeytinin kıymetini mi alır?
56.Bir kimse, başka birisinin, erkek insan resmiyle nakışlanmış halısını yaksa, nasıl tazmin eder?
57.Bir kimse, başkasının evine girse ve bir elbiseyi veya başka bir şeyi çıkarıp evin dışında başka bir eve koysa ve elbise zâyi olsa, bu kimse elbiseyi tazmin eder mi?
58.Bir kimse, başkasının evinin içindeki bir eşyayı, habersiz bir köşeden başka bir köşeye taşısa ve eşya zayi olsa, tazmin eder mi?
59.Bir kimse, başkasının hayvanının semerini gasp etse, sonrada tekrar hayvanın sırtına iade etse, bu semer helak olduğunda tazmin etmesi gerekir mi?
60.Bir kimse, başkasının kerestesini veya tuğlasını veya biriketini çalsa ve onlarla bina yapsa, mal sahibi, bunların kıymetini mi, yoksa binanın içinden mallarını mı alır?
61.Bir kimse, başkasının pamuğunu gasp etse, eğirse ve dokusa veya eğirdiğini gasp etse ve dokusa, mal sahibi o dokuduğunu alma hakkı var mıdır?
62.Bir kimse, başkasının tunçtan veya bakırdan yapılan kabını parçalasa, bunu nasıl tazmin ettirir?
63.Bir kimse, başkasının ud, tanbur tef ve buna benzer gayr-i meşru eğlence âletlerini kırsa, tazmin etmesi gerekir mi?
64.Bir kimse, başkasının yerini veya arazisini gasp etse, o yere ziraat ekse ve bina yapsa, yer sahibi de gelip o ekini sökse ve binayı yıksa, gasp edene bir şey tazmin eder mi?
65.Bir kimse, bir ağaç gasp eder ve onu kırarak odun yapsa, ağacın sahibi odunları alır mı?
66.Bir kimse, bir arazi gasp etse, bu araziye kendi tohumunu ekse ve mahsulünü alsa, bu çıkan mahsulü kendisine harcayabilir mi? Veya harcadığı tohum ve masrafı alabilir mi?
67.Bir kimse, bir çocuğa “şu ağaca çık, benim için meyve dök” dese, çocuk ağaca çıksa ve kendisi meyve yerken boğazında durup bu yüzden ölse, bu kimse çocuğun diyetini tazmin eder mi?
68.Bir kimse, bir çocuğa “şu duvarı yık” dese, çocuk o duvarı yıkarken ölse, bu kimse çocuğun diyetini ödemek zorunda mıdır(tazmin eder mi)?
69.Bir kimse, bir çocuktan bir şey gasp etse, sonrada aldığını tekrar çocuğa verse, sorumluluktan-tazminattan kurtulmuş olur mu?
70.Bir kimse, bir dükkan gasp etse, burada ticaretle uğraşsa, kazancı helal olur mu?
71.Bir kimse, bir dükkan veya bir ev gasp etse ve bunlara zarar verse, bu zararı tazmin eder mi?
72.Bir kimse, bir dükkan veya bir ev gasp etse, başka birisi gelip bunlara zarar verse, bu zararı gasp eden mi, yoksa zarar veren mi tazmin eder?
73.Bir kimse, bir dükkan veya bir ev gasp etse, semavi bir âfet gelip, bunları helak veya hasara uğratsa veya sel gelip bina ve ağaçları götürse, gasp eden bu zararı tazmin eder mi?
74.Bir kimse, bir malı gasp etse ve o malda gasp edenin elinde ziyadeleşse, mal sahibi o malı ziyadesi ile birlikte alma hakkı var mıdır?
75.Bir kimse, bir mezar deştirse, o mezara başkası defn olsa, mezar deşilip cenaze başka bir yere defn edilir mi?
76.Bir kimse, gasp olunan bir kanal veya nehirden abdest alması veya su içmesi helal midir?
77.Bir kimse, hiçbir kimse olmayan eve izinsiz girse veya evde otursa, evi gasp etmiş sayılır mı?
78.Bir kimse, kasten besmelesiz kesilen bir hayvanı telef etse, tazmin etmesi gerekir mi?
79.Bir kimse, komşusunun duvarını yıkıp yeniden yaptığında, tazmin etmekten kurtulmuş olur mu?
80.Bir kimse, komşusunun duvarını yıksa, nasıl tazmin eder?
81.Bir kimse, ölçülen veya tartılabilen bir mal gasp etse, ve yanında bozulsa, mal sahibine mislini vermesi gerekir mi?
82.Bir kimse, sahibinin izni olmadan bir hayvanı veya arabayı çekse veya sürse veya binse veya yük yüklese de, hayvan ölse, bu kimse bunu tazmin eder mi?
83.Bir kimse, yaralı veya hasta bir hayvan gasp etse ve tedavi ederek onun yanında iyileşse, mal sahibi hayvanı aldığında, gasp edene bir şeyler vermesi gerekir mi?
84.Bir kimse, yıkılan evinin toprağını, komşusunun duvarının kenarlarına ve tuğlaları da üzerine bıraksa ve bu sebeple de duvar yıkılsa, duvarı tazmin etmesi gerekir mi?
85.Bir kimsenin elbisesi, başka bir kimsenin boyasının içine düşse e elbise boyanmış olsa ve değeri artsa, elbise sahibi boyanın kıymetini boyacıya vermesi gerekir mi?
86.Bir kimsenin evi yıkılsa ve bu sebeple de, komşusunun evi de yıkılsa, komşusunun evini tazmin eder mi?
87.Bir kimsenin gasp ettiği mal, misliyattan(ölçülen veya tartılan) değilse, bunun kıymetini hangi vakte göre, sahibine öder?
88.Bir kimsenin kılıcını veya silahını birisi alsa, bu silahla birisini öldüreceğini bilirse, silahını verir mi?
89.Bir kimsenin mezarlıkta mülkü olduğu aile mezarlığına veya kabristandan satın alarak mülk edindiği bir yere, başkası defn olsa, mezar deşilip cenaze başka bir yere defn edilir mi?
90.Bir kimsenin su sulama nöbeti gelmeden tarlasını sulasa, çıkan ürün helal midir?
91.Bir kimsenin tavuğu, başka bir kimsenin incisini yutsa, inci sahibi incisini nasıl alır?
92.Bir kimsenin, başkasının yerinden geçme hakkı var mıdır?
93.Bir malı gasp eden bir kimse, gasp ettiği malın üzerinde işlem yapar, hatta ismi değişir ve menfaati büyüse, bu mal kimin olur?
94.Bir malı gasp eden kimse, bu malı helak ettiğinde, kıymetini hangi vakte göre, sahibine öder?
95.Bir Müslüman bir Müslümanın şarabını veya domuzunu telef etse, tazmin etmesi gerekir mi?
96.Bir Müslüman suret resmiyle nakışlanmış bir haçı telef etse, nasıl tazmin eder?
97.Bir Müslüman, başka bir Müslümanın şarabını gasp etse ve içse, içki sahibi o kimseyi da’va edebilir mi, ahirette günah kimin olur?
98.Bir Müslüman, diğer Müslümanın eğitilmiş parsını veya eğitilmiş şahinini telef etse, nasıl tazmin etmesi gerekir?
99.Bir Müslüman, diğerinin şarabını gasp etse, ona tekrar vermesi vacip midir ve vermediği takdirde ahirette bu yüzden hesaba çekilir mi?
100.Bir Müslüman, zimmi(içimizde yaşayan hiristiyan veya Yahudi) olan kimsenin şarabını veya domuzunu telef etse, tazmin etmesi gerekir mi?
101.Çalınmış suyla sulanan bir yerden çıkan mahsul, sahibine helal olur mu?
102.Gasbın şartı nedir?
103.Gasıbın hükmü nedir?
104.Gasp edilen bir misli bir mal, gasp eden onu zayi ettiğinde ve çarşıda satılmaz hale geldiğinde, mal sahibi gasp edene nasıl tazmin ettirir?
105.Gasp olunan bir evi, gasp edenden satın alan kimse, o evi yıkıp yerine bir bina yapsa, sonrada o yerin asıl sahibi gelse, bu durumda ne yapmaları gerekir?
106.Gasp olunan mal, fiat yönünden veya bedenen gasp edenin yanında artsa, bu artış kimin olur?
107.Gasp olunan mal, noksanlaşsa, mal sahibi gasp edene nasıl tazmin ettirir?
108.Haberim olmadan köyden birisi benim tarlamı ekili tarlamı sulamış ve biçmiş, üstelik kiraz ve dut ağaçları da dikmiş. Ben bu gasp edene bakım ücreti ve ekinden pay vermem gerekir mi?
109.Komşumun ağacının dalları benim duvarımın üstüne baskı yaparak zarar veriyor. Bu dalları kesme hakkım var mı?
110.Komşumun dut ağacının dalları benim yerimin bir kısmına kadar geliyor. Bu dalları kesme hakkım var mıdır?
111.Şüphenin ve mekruhun hükmü nedir?