Soru
Bir kimse, bir dükkan veya bir ev gasp etse ve bunlara zarar verse, bu zararı tazmin eder mi?
Cevap
Görüntülenme:1
Bir kimse, bir dükkan veya bir ev veya bir yer gasp etse, semavi bir âfet gelip bunları helak etse veya hasara uğratsa veya sel gelip binayı ve ağaçları götürse, noksanlıklaştırsa ve suyun altında harap olsa, gasp eden kimse, İmam Âzam ve İmam Ebu Yusuf’a göre bu zararı tazmin etmez. Bu görüş sahihtir.
Eğer yukarıda sayılan zararlar, gasp edenin dışında başka birisinin fiiliyle olmuşsa, İmam Âzam ve İmam Ebu Yusuf’a göre bunları telef eden kimse, tazmin eder. Gasıp tazmin etmez.
Eğer yukarıdaki sayılanlar gasp edenin fiiliyle ve oturmasıyla olmuşsa, âlimlerin icmasıyla, gasp eden kimse, bu zararı tazmin eder.
Sahih olan görüş, İmam Âzam ve İmam Ebu Yusuf’un görüşleridir.
Eğer yukarıda sayılan zararlar, gasp edenin dışında başka birisinin fiiliyle olmuşsa, İmam Âzam ve İmam Ebu Yusuf’a göre bunları telef eden kimse, tazmin eder. Gasıp tazmin etmez.
Eğer yukarıdaki sayılanlar gasp edenin fiiliyle ve oturmasıyla olmuşsa, âlimlerin icmasıyla, gasp eden kimse, bu zararı tazmin eder.
Sahih olan görüş, İmam Âzam ve İmam Ebu Yusuf’un görüşleridir.
Kaynaklar
إذَا كَانَ الْمَغْصُوبُ غَيْرَ مَنْقُولٍ كَالدُّورِ وَالْعَقَارِ وَالْحَوَانِيتِ فَانْهَدَمَ بِآفَةٍ سَمَاوِيَّةٍ أَوْ جَاءَ سَيْلٌ فَذَهَبَ بِالْبِنَاءِ وَالْأَشْجَارِ أَوْ غَلَبَ السَّيْلُ عَلَى الْأَرْضِ فَنَقَصَتْ وَعَطِبَتْ تَحْتَ الْمَاءِ فَلَا ضَمَانَ عَلَيْهِ عِنْدَ أَبِي حَنِيفَةَ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - وَأَبِي يُوسُفَ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - الْآخَرِ كَذَا فِي شَرْحِ الطَّحَاوِيِّ وَهُوَ الصَّحِيحُ هَكَذَا فِي جَوَاهِرِ الْأَخْلَاطِيِّ وَإِنْ حَدَثَتْ هَذِهِ الْأَشْيَاءُ بِفِعْلِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ فَضَمَانُهُ عَلَى الْمُتْلِفِ عِنْدَ أَبِي حَنِيفَةَ وَأَبِي يُوسُفَ - رَحِمَهُمَا اللَّهُ تَعَالَى - وَإِنْ حَدَثَتْ هَذِهِ الْأَشْيَاءُ بِفِعْلِ الْغَاصِبِ وَسُكْنَاهُ فَالضَّمَانُ عَلَيْهِ بِالْإِجْمَاعِ فِي الزَّادِ وَالصَّحِيحُ قَوْلُ أَبِي حَنِيفَةَ وَأَبِي يُوسُفَ - رَحِمَهُمَا اللَّهُ تَعَالَى - هَكَذَا فِي الْمُضْمَرَاتِ.
الشاملة الهندية 5\119
الشاملة الهندية 5\119