Soru
Bir kimse, şahit olduğu bir meselede, şahitlikten kaçınabilir mi?
Cevap
Görüntülenme:11
Bir kimsenin şahitlikten kaçınmasında bir sakınca yoktur. Bu durum, kendisinden başka şahit olacak kimsevar ise böyledir.
Ancak, olaya vakıf olan başka bir kimse yoksa, bu durumda şahitlikten kaçmasına ruhsat yoktur.
Buna göre bir kimse, olaya vakıf olan veya bir akde şahit olan bir kimseyi şahit göstermek ister ise ve bu kimse de buna razı olmaz ise, eğer başka bir şahit bulunulması durumunda, o kimsenin şahitliği kabul etmemesi câizdir. Eğer böyle değilse, bu durumda bu kimsenin şahitlikten kaçma ruhsatı yoktur.
Bir kimseden şahitlik yapacak kimsenin, adil olup olmadığı sorulacak olursa, eğer o kimseden başka şahidin adaletini bildirecek başka birisi varsa, bu takdirde cevap vermemesinde ruhsat vardır. Böyle değilse, şahidin adaletini bildirecek başka bir kimse yoksa, bu takdirde cevap vermemesine, hakkın/gerçeğin ortaya çıkmasını iptal edeceği için, ruhsat yoktur.
Şahitliği yerine getirmek lazmdır. Müddeî istediği halde, şahitliğini gizlerse, bu durumda günahkar olur.
Ancak, olaya vakıf olan başka bir kimse yoksa, bu durumda şahitlikten kaçmasına ruhsat yoktur.
Buna göre bir kimse, olaya vakıf olan veya bir akde şahit olan bir kimseyi şahit göstermek ister ise ve bu kimse de buna razı olmaz ise, eğer başka bir şahit bulunulması durumunda, o kimsenin şahitliği kabul etmemesi câizdir. Eğer böyle değilse, bu durumda bu kimsenin şahitlikten kaçma ruhsatı yoktur.
Bir kimseden şahitlik yapacak kimsenin, adil olup olmadığı sorulacak olursa, eğer o kimseden başka şahidin adaletini bildirecek başka birisi varsa, bu takdirde cevap vermemesinde ruhsat vardır. Böyle değilse, şahidin adaletini bildirecek başka bir kimse yoksa, bu takdirde cevap vermemesine, hakkın/gerçeğin ortaya çıkmasını iptal edeceği için, ruhsat yoktur.
Şahitliği yerine getirmek lazmdır. Müddeî istediği halde, şahitliğini gizlerse, bu durumda günahkar olur.
Kaynaklar
لَا بئس لِلْإِنْسَانِ أَنْ يَحْتَرِزَ عَنْ قَبُولِ الشَّهَادَةِ وَتَحَمُّلِهَا، وَفِي بَابِ الْعَيْنِ مِنْ كَرَاهِيَةِ الْوَاقِعَاتِ رَجُلٌ طُلِبَ مِنْهُ أَنْ
يَكْتُبَ شَهَادَتَهُ، أَوْ يَشْهَدَ عَلَى عَقْدٍ فَأَبَى ذَلِكَ، فَإِنْ كَانَ الطَّالِبُ يَجِدُ غَيْرَهُ جَازَ لَهُ الِامْتِنَاعُ عَنْهُ وَإِلَّا فَلَا يَسَعُهُ الِامْتِنَاعُ كَذَا فِي الذَّخِيرَةِ وَعَلَى هَذَا أَمْرُ التَّعْدِيلِ إذَا سُئِلَ مِنْ إنْسَانٍ، فَإِنْ كَانَ هُنَاكَ سِوَاهُ مَنْ يُعَدِّلُهُ يَسَعُهُ أَنْ لَا يُجِيبَ وَإِلَّا لَمْ يَسَعْهُ أَنْ لَا يَقُولَ فِيهِ الْحَقَّ حَتَّى لَا يَكُونَ مُبْطِلًا لِلْحَقِّ كَذَا فِي الْمُحِيطِ وَيَلْزَمُ أَدَاءُ الشَّهَادَةِ وَيَأْثَمُ بِكِتْمَانِهَا إذَا طَلَبَ الْمُدَّعِي
الشاملة الهندية 3/452
يَكْتُبَ شَهَادَتَهُ، أَوْ يَشْهَدَ عَلَى عَقْدٍ فَأَبَى ذَلِكَ، فَإِنْ كَانَ الطَّالِبُ يَجِدُ غَيْرَهُ جَازَ لَهُ الِامْتِنَاعُ عَنْهُ وَإِلَّا فَلَا يَسَعُهُ الِامْتِنَاعُ كَذَا فِي الذَّخِيرَةِ وَعَلَى هَذَا أَمْرُ التَّعْدِيلِ إذَا سُئِلَ مِنْ إنْسَانٍ، فَإِنْ كَانَ هُنَاكَ سِوَاهُ مَنْ يُعَدِّلُهُ يَسَعُهُ أَنْ لَا يُجِيبَ وَإِلَّا لَمْ يَسَعْهُ أَنْ لَا يَقُولَ فِيهِ الْحَقَّ حَتَّى لَا يَكُونَ مُبْطِلًا لِلْحَقِّ كَذَا فِي الْمُحِيطِ وَيَلْزَمُ أَدَاءُ الشَّهَادَةِ وَيَأْثَمُ بِكِتْمَانِهَا إذَا طَلَبَ الْمُدَّعِي
الشاملة الهندية 3/452