İçeriğe geç
Veciz Fetvalar
Tilavet Secdesi

Soru

Bir kimse secde ayetini namazda okursa, tilavet secdesini ne zaman yapmalıdır?

Cevap

Görüntülenme:6
Bir kimse secde ayetini namazda okusa, okuduğu secde ayetide surenin ortasında olsa, efdal olan o kimsenin hemen namaz içinde tilavet secdesi yapması sonra kalkıp sureyi bitirmesi ve sonra da rükuya varmasıdır.
Eğer secdeye gitmez de, tilavet secdesine niyet ederek rükuya varsa, bize göre, bu da kıyasen yeterlidir.
Şayet rükuya varmaz, secde de etmez ve sureyi tamamlar, sonra datilavet secdesine niyet ederek rükuya varsa, bu tilavet secdesi için yeterli olmaz ve ruku yapmakla tilavet secdesi düşmez. Namazın içinde olduğu müddet, secde ile, tilavet secdesinin kazasını yapması gerekir.
Şeyhü’l İslam Hâherzâde “secde ayetinden sonra üç ayet okuduğu takdirde, hemen namazı kesip rüku yapması, tilavet secdesi yerine geçmez” demiştir.
Şemsü’l Eimme-i Halavâni de “üç ayetten fazla okumamış olduğu takdirde, tilavet secdesi için namazı kesmez” demiştir.
Şayet secde ayeti surenin sonunda olursa, efdal olan, o sureyi okuyarak rükuya varmaktır.
Şayet secde ayetinden sonra secde eder ve rükuya varmaz ise, secdeden başını kaldırdıktan sonra, başka bir sureden bir şeyler okuması gerekir.
Şayet secdeden kalkar, diğer sureden bir şey okumaz ve rükuya varırsa, tilavet secdesi için yeterli olur.
Eğer rükuya gitmez ve secde de yapmaz ve başka bir yere geçip okumaya devam ederse, bu sebeble rükuya gitmesi olmaz ve o kimseye namazda olduğu müddet, tilavet secdesi yapması gerekir.
Şayet secde ayeti surenin sonun olur ve o ayetten sonra da iki veya üç ayet olursa, bu kimse isterse, tilevet secdesi için rükuya gide, dilerse secdeye gider.
Tilavet secdesi için rüku yapmayı istediği takdirde, sureyi bitirmesi câiz olur ve rukuya gider. Şayet tilavet secdesi için secde eder sonra kalkarsa, sureyi bitirir ve rükuya varır. Eğer bu durumda diğer sureden bir şey ilave ederse, işte bu daha iyidir.
Bu kimse secde eder ve tilavet secdesi için başlı başına hemen rükuya vardığında, tekrar kıyama döndüğünde, hemen rükuya gitmeyip, iki veya üç ayet okuyup sonra rükuya varması, müstehap olur.
Namaz içinde rüku ile tilavet secdesi yapmak isteyen bir kimsenin, rükuya giderken tilavet secdesine niyet etmesi gerekir, niyet etmez ise tilavet secdesi için kafi gelmez.
Bu kimse rükuda tilavet secdesine niyet ederse, bazı âlimlerimiz yeterli olur demişler, bazıları da, kafi olmaz demişlerdir.
Fakat en açık görüş câiz olmamasıdır.
Başını rükudan kaldırdıktan sonra, niyet ederse, âlimlerimizin icmâsıyla, bu yeterli olmaz.
Fakat namaz secdesinin eda edilmesiyle, niyet olsun olmasın, tilavet secdesinin eda edilmiş olacağı huşunda da âlimler arasında görüş birliği vardır.

Kaynaklar

وَإِنْ قَرَأَ آيَةَ السَّجْدَةِ فِي الصَّلَاةِ فَإِنْ كَانَتْ فِي وَسَطِ السُّورَةِ فَالْأَفْضَلُ أَنْ يَسْجُدَ ثُمَّ يَقُومَ وَيَخْتِمَ السُّورَةَ وَيَرْكَعَ وَلَوْ لَمْ يَسْجُدْ وَرَكَعَ وَنَوَى السَّجْدَةَ يُجْزِيهِ قِيَاسًا وَبِهِ نَأْخُذُ وَلَوْ لَمْ يَرْكَعْ وَلَمْ يَسْجُدْ وَأَتَمَّ السُّورَةَ ثُمَّ رَكَعَ وَنَوَى السَّجْدَةَ لَا يُجْزِيهِ وَلَا يَسْقُطُ عَنْهُ بِالرُّكُوعِ وَعَلَيْهِ قَضَاؤُهَا بِالسُّجُودِ مَا دَامَ فِي الصَّلَاةِ وَذَكَرَ الشَّيْخُ الْإِمَامُ الْمَعْرُوفُ بِخُوَاهَرْ زَادَهْ أَنَّهُ إذَا قَرَأَ بَعْدَ آيَةِ السَّجْدَةِ ثَلَاثَ آيَاتٍ يَنْقَطِعُ الْفَوْرُ وَلَا يَنُوبُ الرُّكُوعُ عَنْ السَّجْدَةِ وَقَالَ شَمْسُ الْأَئِمَّةِ الْحَلْوَانِيُّ لَا يَنْقَطِعُ مَا لَمْ يَقْرَأْ أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِ آيَاتٍ، كَذَا فِي فَتَاوَى قَاضِي خَانْ
وَلَوْ كَانَتْ بِخَتْمِ السُّورَةِ فَالْأَفْضَلُ أَنْ يَرْكَعَ بِهَا وَلَوْ سَجَدَ وَلَمْ يَرْكَعْ فَلَا بُدَّ مِنْ أَنْ يَقْرَأَ شَيْئًا مِنْ السُّورَةِ الْأُخْرَى بَعْدَمَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ وَلَوْ رَفَعَ وَلَمْ يَقْرَأْ شَيْئًا وَرَكَعَ جَازَ وَإِنْ لَمْ يَرْكَعْ وَلَمْ يَسْجُدْ وَتَجَاوَزَ إلَى مَوْضِعٍ آخَرَ فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَرْكَعَ بِهَا وَعَلَيْهِ أَنْ يَسْجُدَ مَا دَامَ فِي الصَّلَاةِ وَلَوْ كَانَتْ السَّجْدَةُ فِي آخِرِ السُّورَةِ وَبَعْدَهَا آيَتَانِ أَوْ ثَلَاثٌ فَهُوَ بِالْخِيَارِ إنْ شَاءَ رَكَعَ بِهَا وَإِنْ شَاءَ سَجَدَ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ بِهَا جَازَ لَهُ أَنْ يَخْتِمَ السُّورَةَ وَيَرْكَعَ وَلَوْ سَجَدَ بِهَا ثُمَّ قَامَ يَخْتِمُ السُّورَةَ وَيَرْكَعُ فَإِنْ وَصَلَ إلَيْهَا شَيْئًا آخَرَ مِنْ سُورَةٍ أُخْرَى فَهُوَ أَفْضَلُ، هَكَذَا فِي الْمُضْمَرَاتِ. وَإِذَا سَجَدَ وَرَكَعَ لَهَا عَلَى حِدَةٍ عَلَى الْفَوْرِ يَعُودُ إلَى الْقِيَامِ وَيُسْتَحَبُّ أَنْ لَا يُعْقِبَهُ بِالرُّكُوعِ بَلْ يَقْرَأُ آيَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثَ آيَاتٍ ثُمَّ يَرْكَعُ، كَذَا فِي شَرْحِ مُنْيَةِ الْمُصَلِّي لِابْنِ أَمِيرِ الْحَاجِّ
وَلَوْ قَرَأَ آيَةَ السَّجْدَةِ فِي الصَّلَاةِ فَأَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ بِهَا يُحْتَاجُ إلَى النِّيَّةِ عِنْدَ الرُّكُوعِ فَإِنْ لَمْ يُوجَدْ مِنْهُ النِّيَّةُ عِنْدَ الرُّكُوعِ لَا يُجْزِيهِ عَنْ السَّجْدَةِ وَلَوْ نَوَى فِي رُكُوعِهِ اخْتَلَفَ الْمَشَايِخُ فِيهِ قَالَ بَعْضُهُمْ: يُجْزِيهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ: لَا يُجْزِيهِ، هَكَذَا فِي الْمُضْمَرَاتِ وَالْأَظْهَرُ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ، كَذَا فِي شَرْحِ أَبِي الْمَكَارِمِ، وَفِي الْبَدَائِعِ وَلَوْ نَوَى بَعْدَ رَفْعِ الرَّأْسِ مِنْ الرُّكُوعِ لَا يُجْزِيهِ بِالْإِجْمَاعِ،
أَجْمَعُوا عَلَى أَنَّ سَجْدَةَ التِّلَاوَةِ تَتَأَدَّى بِسَجْدَةِ الصَّلَاةِ وَإِنْ لَمْ يَنْوِ لِلتِّلَاوَةِ، كَذَا فِي الْخُلَاصَةِ
الشاملة الهندية 1/133

Tilavet Secdesi konusunda diğer sorular