Soru
Bir kimsenin üzerinde tutamadığı oruç, kılamadığı namaz, vermediği zekat, fidye veya farz ve vaciplerden olsa, ölmeden önce bunları vasiyet etmesi gerekir mi?
Cevap
Görüntülenme:17
Borçlar Allah(cc) için olan, mesela zekat hac, namaz, oruç vs gibi bunların vasiyet edilmesi, müstehaptır diyen âlimler olduğu gibi, vacip diyen âlimler de vardır.
Fakat kullara olan borçlar ki, mesela borç ve yanında bırakılan, sahibine teslim edilmesi gereken borçlar var ki, bunları vasiyet etmekte vaciptir.
Bunları böyle sınıflandırmadan, Allah(cc) için ve kullar için olan borçların hepsini de borç sayarak, bir kimsenin üzerinde tutmadığı veya eksik kalan oruç, kılmadığı veya eksik kıldığı namaz veya veya eğer oruç tutamadıysa fidye veya zekat borcu veya kefaret veya yanında olan emanetler veya bilinmeyen borçlar veya hac gibi, farz ve vacipler olsa, ölmeden evvel bunların ödenmesi için vasiyette bulunması vaciptir diyen âlimlerde vardır.
Fakat kullara olan borçlar ki, mesela borç ve yanında bırakılan, sahibine teslim edilmesi gereken borçlar var ki, bunları vasiyet etmekte vaciptir.
Bunları böyle sınıflandırmadan, Allah(cc) için ve kullar için olan borçların hepsini de borç sayarak, bir kimsenin üzerinde tutmadığı veya eksik kalan oruç, kılmadığı veya eksik kıldığı namaz veya veya eğer oruç tutamadıysa fidye veya zekat borcu veya kefaret veya yanında olan emanetler veya bilinmeyen borçlar veya hac gibi, farz ve vacipler olsa, ölmeden evvel bunların ödenmesi için vasiyette bulunması vaciptir diyen âlimlerde vardır.
Kaynaklar
(وَهِيَ) عَلَى مَا فِي الْمُجْتَبَى أَرْبَعَةُ أَقْسَامٍ (وَاجِبَةٌ بِالزَّكَاةِ) وَالْكَفَّارَةِ (وَ) فِدْيَةِ الصِّيَامِ وَالصَّلَاةِ الَّتِي فَرَّطَ فِيهَا )
عِبَارَتُهُ وَالْوَصِيَّةُ أَرْبَعَةُ أَقْسَامٍ وَاجِبَةٌ كَالْوَصِيَّةِ بِرَدِّ الْوَدَائِعِ وَالدُّيُونِ الْمَجْهُولَةِ، وَمُسْتَحَبَّةٌ كَالْوَصِيَّةِ بِالْكَفَّارَاتِ وَفِدْيَةِ الصَّلَاةِ وَالصِّيَامِ وَنَحْوِهَا وَمُبَاحَةٌ كَالْوَصِيَّةِ لِلْأَغْنِيَاءِ مِنْ الْأَجَانِبِ وَالْأَقَارِبِ، وَمَكْرُوهَةٌ كَالْوَصِيَّةِ لِأَهْلِ الْفُسُوقِ وَالْمَعَاصِي اهـ وَفِيهِ تَأَمُّلٌ لِمَا قَالَهُ فِي الْبَدَائِعِ الْوَصِيَّةُ بِمَا عَلَيْهِ مِنْ الْفَرَائِضِ وَالْوَاجِبَاتِ كَالْحَجِّ وَالزَّكَاةِ وَالْكَفَّارَاتِ وَاجِبَةٌ اهـ شُرُنْبُلَالِيَّةٌ. وَمَشَى الزَّيْلَعِيُّ عَلَى مَا فِي الْبَدَائِعِ، وَفِي الْمَوَاهِبِ تَجِبُ عَلَى مَدْيُونٍ بِمَا عَلَيْهِ لِلَّهِ تَعَالَى أَوْ لِلْعِبَادِ، وَهَذَا مَا مَشَى عَلَيْهِ الْمُصَنِّفُ خِلَافًا لِمَا فِي الْمُجْتَبَى مِنْ التَّفْرِقَةِ بَيْنَ حُقُوقِهِ تَعَالَى، وَحُقُوقِ الْعِبَادِ وَمَا مَرَّ مِنْ سُقُوطِ مَا وَجَبَ لِحَقِّهِ تَعَالَى بِالْمَوْتِ لَا يَدُلُّ عَلَى عَدَمِ الْوُجُوبِ لِأَنَّ الْمُرَادَ سُقُوطُ أَدَائِهَا، وَإِلَّا فَهِيَ فِي ذِمَّتِهِ
ابن عابدين 6/647
عِبَارَتُهُ وَالْوَصِيَّةُ أَرْبَعَةُ أَقْسَامٍ وَاجِبَةٌ كَالْوَصِيَّةِ بِرَدِّ الْوَدَائِعِ وَالدُّيُونِ الْمَجْهُولَةِ، وَمُسْتَحَبَّةٌ كَالْوَصِيَّةِ بِالْكَفَّارَاتِ وَفِدْيَةِ الصَّلَاةِ وَالصِّيَامِ وَنَحْوِهَا وَمُبَاحَةٌ كَالْوَصِيَّةِ لِلْأَغْنِيَاءِ مِنْ الْأَجَانِبِ وَالْأَقَارِبِ، وَمَكْرُوهَةٌ كَالْوَصِيَّةِ لِأَهْلِ الْفُسُوقِ وَالْمَعَاصِي اهـ وَفِيهِ تَأَمُّلٌ لِمَا قَالَهُ فِي الْبَدَائِعِ الْوَصِيَّةُ بِمَا عَلَيْهِ مِنْ الْفَرَائِضِ وَالْوَاجِبَاتِ كَالْحَجِّ وَالزَّكَاةِ وَالْكَفَّارَاتِ وَاجِبَةٌ اهـ شُرُنْبُلَالِيَّةٌ. وَمَشَى الزَّيْلَعِيُّ عَلَى مَا فِي الْبَدَائِعِ، وَفِي الْمَوَاهِبِ تَجِبُ عَلَى مَدْيُونٍ بِمَا عَلَيْهِ لِلَّهِ تَعَالَى أَوْ لِلْعِبَادِ، وَهَذَا مَا مَشَى عَلَيْهِ الْمُصَنِّفُ خِلَافًا لِمَا فِي الْمُجْتَبَى مِنْ التَّفْرِقَةِ بَيْنَ حُقُوقِهِ تَعَالَى، وَحُقُوقِ الْعِبَادِ وَمَا مَرَّ مِنْ سُقُوطِ مَا وَجَبَ لِحَقِّهِ تَعَالَى بِالْمَوْتِ لَا يَدُلُّ عَلَى عَدَمِ الْوُجُوبِ لِأَنَّ الْمُرَادَ سُقُوطُ أَدَائِهَا، وَإِلَّا فَهِيَ فِي ذِمَّتِهِ
ابن عابدين 6/647