Soru
Bir topluluğa veya bir köye ait olan bir su kanalının yanında arazisi olan bir kimse, bu su kanalından dilediği gibi istifade etme hakkına sahip midir?
Cevap
Görüntülenme:1
Bir topluluğa veya bir köye ait olan bir su kanalının yanında, o sudan içme hakkı olmayan bir kimsenin arazisi olsa, bu kimse o kanaldan abdest alma, içme ve hayvanlarını sulama hakkına sahiptir. Bu kimsenin arazisini veya ağaçlarını veya ekinini, o kanal suyuyla sulama hakkı yoktur. Bu kimse, bu su kanalı üzerine, arazisi için, su dolabı da kuramaz.
Bu kimse eğer suyu yükselterek su kaplarına ve arazisine yaklaştırarak, arazisini ve ağaçlarını sulamak istese, âlimler bu konuda ihtilaf etmişlerse de, en sahih görüşe göre, yine de bu kimsenin arazisini ve ağaçlarını bu su kanalından sulama hakkı yoktur. Bu kimse yine de arazisini ve ağaçlarını sulasa, su kanalı sahiplerinin, bu kimseye engel olma hakları vardır.
Bazı âlimler de, su kanalı sahiplerinin, bu kimseye engel olma haklarının olmadığı görüşündedirler. Bu da en sahih görüştür. Hidâye’de, Tebyin’de, Kâfî’de ve Zahîriyye de, bu şekildedir.
Âlimlerin çoğunluğu ise, ilk görüş üzerinedir.
Bu kimse eğer suyu yükselterek su kaplarına ve arazisine yaklaştırarak, arazisini ve ağaçlarını sulamak istese, âlimler bu konuda ihtilaf etmişlerse de, en sahih görüşe göre, yine de bu kimsenin arazisini ve ağaçlarını bu su kanalından sulama hakkı yoktur. Bu kimse yine de arazisini ve ağaçlarını sulasa, su kanalı sahiplerinin, bu kimseye engel olma hakları vardır.
Bazı âlimler de, su kanalı sahiplerinin, bu kimseye engel olma haklarının olmadığı görüşündedirler. Bu da en sahih görüştür. Hidâye’de, Tebyin’de, Kâfî’de ve Zahîriyye de, bu şekildedir.
Âlimlerin çoğunluğu ise, ilk görüş üzerinedir.
Kaynaklar
نَهْرٌ لِقَوْمٍ وَلِرَجُلٍ أَرْضٌ بِجَنْبِهِ لَيْسَ لَهُ شِرْبٌ مِنْ هَذَا النَّهْرِ كَانَ لِصَاحِبِ الْأَرْضِ أَنْ يَشْرَبَ وَيَتَوَضَّأَ وَيَسْقِيَ دَوَابَّهُ مِنْ هَذَا النَّهْرِ وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَسْقِيَ مِنْهُ أَرْضًا أَوْ شَجَرًا أَوْ زَرْعًا وَلَا أَنْ يَنْصِبَ دُولَابًا عَلَى هَذَا النَّهْرِ لِأَرْضِهِ وَإِنْ أَرَادَ أَنْ يَرْفَعَ الْمَاءَ مِنْهُ بِالْقُرَبِ وَالْأَوَانِي وَيَسْقِيَ زَرْعَهُ أَوْ شَجَرَهُ اخْتَلَفَ الْمَشَايِخُ فِيهِ وَالْأَصَحُّ أَنَّهُ لَيْسَ لَهُ ذَلِكَ وَلِأَهْلِ النَّهْرِ أَنْ يَمْنَعُوهُ كَذَا فِي فَتَاوَى قَاضِي خَانْ وَالْوَجِيزِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا يُمْنَعُ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ الْأَصَحُّ هَكَذَا فِي الْهِدَايَةِ وَالْكَافِي وَالتَّبْيِينِ وَالظَّهِيرِيَّةِ
الشاملة الهندية 5\391
الشاملة الهندية 5\391