Soru
Hususi kanala ortak olan kimselerden birisi veya bir kaçı, kanalı tamir etmekten kaçınırlarsa, devlet yetkilileri bu kimseleri tamir etmeye zorlar mı?
Cevap
Görüntülenme:1
Hususi kanala ortak olan kimselerden bazıları, kanalın tamiratından kaçınırlarsa, devlet yetkilisi o kimseleri zorlamaz. Kazmayı veya tamiratını talep eden kimseler bu işlemleri yapsa, bu kendileri için nafile olur, yani diğerlerinden bir ücret alamazlar.
Ebu Bekir İskâf ise, tamir ve onarımdan yüz çeviren kimselerin, devlet yetkilisi tarafından zorlanacağını söylemiştir.
Hassâf ise, bu kanalın masrafları ve vermeyenler hakkında şöyle demiştir “İş kadıya havale edildiğinde, kadı, kanalın kazılmasını veya temizlenmesini talep eden kimselere, temizlemelerini veya kazmalarını söyler. Bu kimseler kanalı kazdıklarında, kazmaktan kaçınan diğer kimseleri, bu kanaldan, kazma zahmetlerinden kendilerine düşeni ödeyinceye kadar istifade etmeyi engelleme hakları vardır. Bu görüş, İmam Ebu Yusuf’tan da rivayet edilmiştir.
Eğer bu kanal sahipleri bu kanalı kazmayı hepten terk ederlerse, Zâhirü’ Rivâyete göre, devlet yetkilisi tarafından zorlanmaz.
Bazı müteahhirûn âlimlerine göre ise, zorlanır.
Ebu Bekir İskâf ise, tamir ve onarımdan yüz çeviren kimselerin, devlet yetkilisi tarafından zorlanacağını söylemiştir.
Hassâf ise, bu kanalın masrafları ve vermeyenler hakkında şöyle demiştir “İş kadıya havale edildiğinde, kadı, kanalın kazılmasını veya temizlenmesini talep eden kimselere, temizlemelerini veya kazmalarını söyler. Bu kimseler kanalı kazdıklarında, kazmaktan kaçınan diğer kimseleri, bu kanaldan, kazma zahmetlerinden kendilerine düşeni ödeyinceye kadar istifade etmeyi engelleme hakları vardır. Bu görüş, İmam Ebu Yusuf’tan da rivayet edilmiştir.
Eğer bu kanal sahipleri bu kanalı kazmayı hepten terk ederlerse, Zâhirü’ Rivâyete göre, devlet yetkilisi tarafından zorlanmaz.
Bazı müteahhirûn âlimlerine göre ise, zorlanır.
Kaynaklar
ثُمَّ فِي النَّهْرِ الْخَاصِّ لَوْ أَرَادَ بَعْضُ الشُّرَكَاءِ الْكَرْيَ وَامْتَنَعَ الْبَاقُونَ قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ سَعِيدٍ الْبَلْخِيّ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - لَا يُجْبِرُهُمْ الْإِمَامُ وَلَوْ حَفَرَهُ الَّذِينَ طَلَبُوا الْحَفْرَ كَانُوا مُتَطَوِّعِينَ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الْإِسْكَافُ يُجْبَرُونَ عَلَى ذَلِكَ وَذَكَرَ الْخَصَّافُ فِي النَّفَقَاتِ أَنَّ الْقَاضِيَ يَأْمُرُ الَّذِينَ طَلَبُوا الْكَرْيَ بِالْكَرْيِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ كَانَ لَهُمْ مَنْعُ الْآخَرِينَ عَنْ الِانْتِفَاعِ بِهِ حَتَّى يَدْفَعُوا إلَيْهِمْ حِصَصَهُمْ مِنْ مُؤْنَةِ الْكَرْيِ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ أَبِي يُوسُفَ - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى - وَإِنْ أَرَادَ كُلُّهُمْ تَرْكَ الْكَرْيِ فِي ظَاهِرُ الرِّوَايَةِ لَا يُجْبِرُهُمْ الْإِمَامُ وَقَالَ بَعْضُ الْمُتَأَخِّرِينَ يُجْبِرُهُمْ الْإِمَامُ
الشاملة الهندية 5\389-90
الشاملة الهندية 5\389-90