Soru
İki kimsenin ortak olduğu bir ineği, on gün birisi, on günde diğeri süt almak üzere anlaşsalar, bu câiz midir?
Cevap
Görüntülenme:16
İki kimsenin ortak olduğu bir ineği, her birisinin yanında on beş gün sütünün sağılması ve kendisinin olması hususunda anlaşsalar, bu batıl bir mühâyâdır.(ortakların belirli bir müddet sırayla ortak maldan yararlanması) Sağdığı sütü fazla olan ortağın, o fazlalığı, her ne kadar diğer ortak helal de etse, kendisine helal değildir.
Ancak sütü fazla olan kimse, o fazlalığı bitirdiğinde/istihlak ettiğinde, diğer ortak bu durumda helal ederse, o takdirde helal olmuş olur.
Çünkü evvelki, taksime kabil olan müşâ idi. Bu ise caiz değildir. İkinci durumda ise, borcun hibesidir ki, her ne kadar müşâ olsa bile, bu câizdir.
Ancak sütü fazla olan kimse, o fazlalığı bitirdiğinde/istihlak ettiğinde, diğer ortak bu durumda helal ederse, o takdirde helal olmuş olur.
Çünkü evvelki, taksime kabil olan müşâ idi. Bu ise caiz değildir. İkinci durumda ise, borcun hibesidir ki, her ne kadar müşâ olsa bile, bu câizdir.
Kaynaklar
بَقَرَةٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ تَرَاضَيَا عَلَى أَنْ تَكُونَ عِنْدَ كُلِّ وَاحِدٍ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا يَحْلِبُ لَبَنَهَا فَهَذِهِ مُهَايَأَةٌ بَاطِلَةٌ وَلَا يَحِلُّ فَضْلُ اللَّبَنِ لِأَحَدِهِمَا، وَإِنْ جُعِلَ فِي حِلٍّ إلَّا أَنْ يَسْتَهْلِكَ صَاحِبُ الْفَضْلِ فَضْلَهُ ثُمَّ جَعَلَهُ فِي حِلٍّ فَحِينَئِذٍ يَحِلُّ؛ لِأَنَّ الْأَوَّلَ هِبَةُ الْمُشَاعِ فِيمَا يَحْتَمِلُ الْقِسْمَةَ فَلَمْ يَجُزْ، وَالثَّانِي هِبَةُ الدَّيْنِ وَإِنَّهُ يَجُوزُ، وَإِنْ كَانَ مُشَاعًا، كَذَا فِي الْفَتَاوَى الْحَمَّادِيَّة. الشاملة الهندية 4/384.