Yatsı namazı farzında, sünnet olan kıraat miktarı ne kadardır?

Bu miktarı açıklamadan önce, kısa bir bilgi vermekte fayda olacağı kanaatındayım.
Kişi ya seferi(yolcu) olur veya mukim olur.
Bir kimse ya, iztirar halindedir veya ihtiyâr halindedir.
İztirar hali demek, yürüyüşünde acele etmesi, mecbur kalması ve mal ve nefsi için korkusu olması demektir.
İhtiyâr hali ise, vakitte genişlik olması, emniyet ve karar(sabitlik, yerleşme) halinin olması demektir.
Bu izahattan sonra, bir kimse ister imam olsun, ister tek başına namaz kılsan olsun;
Yolculukta iztirar halindeyken, yatsı namazında sünnet olan kıraat, namaz kılan bir kimsenin, Fatiha suresi ve dilediği bir sure okumasıdır. Durumuna göre bir sure okumasıdır da denilmiştir.
Yolcuyken ihtiyâr durumda, ikindi namazında sünnet olan kıraat, evsat-ı mufassal sureleri okumaktır. Emniyet halinde olmak, mukim gibi olduğundan, imkan dahilinde, sünnet olan miktarı gözetmek uygun olur denilmiştir. Buna itiraz eden âlimlerde vardır. Aşağıda gelecektir.
Evsat-ı mufassal olan sureler de, Buruç suresinden, Lem yekün’e kadar olan surelerdir. Âlimlerimizin bir kısmı Buruç suresini, tıvâl-i mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da evsat-ı mufassal surelerin içine dahil etmiştir. Yine aynı şekilde, Lem yekün suresini, evsat-ı mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da, kısarı mufassal surelerin içine dahil etmiştir.
Eğer âyetlerden okuyacaksa, Fatiha suresi hariç, 20 âyet, bazı âlimlere göre de, 20 ile 25 arası âyet okumak sünnettir.
Bir görüşe göre, yolculuk halindeyken, ihtiyarî ve iztirâri duruma bakılmaksızın, mutlak olarak Fatiha suresinden sonra dilediği bir sure okur, iztirarî halideyken de durumuna göre bir sure de okur da, denilmiştir.
Mukimken ihtiyar halindeyken de, ikindi namazında sünnet olan kıraat, fatiha suresi hariç, her iki rekatte de, 20 âyet, bazı âlimler göre ise, 20 ile 25 arası âyet okumaktır.
Eğer surelerden okunmak istenirse, ikindi namazında, evsat-ı mufassal sureleri okumak sünnettir.
Evsat-ı mufassal olan sureler de, Buruç suresinden, Lem yekün’e kadar olan surelerdir. Âlimlerimizin bir kısmı Buruç suresini, tıvâl-i mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da evsat-ı mufassal surelerin içine dahil etmiştir. Yine aynı şekilde, Lem yekün suresini, evsat-ı mufassal surelerin içine dahil ederken, bir kısmı da, kısarı mufassal surelerin içine dahil etmiştir.
Mukimken iztirar durumunda ise, mesela vaktin dar olması ve mal ve can korkusu gibi durumlarda, öğle namazında sünnet olan kıraat, vakti veya emniyeti geçirmeyecek miktar okumaktır.
Bedâi sahibi bu şekilde bir kayıtlamamayı tercih etmiş ve topluluğun, imamın ve vaktin değişikliğine göre bu kıraat miktarında değişebileceğini bildirmiştir.
Mesela Peygamber(sav) efendimiz, sabah namazında, çocuğun ağlama sesini duyunca muavezeteyn sureleriyle namazı kıldırmıştır.