Zilhicce ayının ilk on gününde yapılması müstehap olan ibadetler nelerdir?

Allah(cc), bir takım mekan ve zamanları mübarek kılmış, o zaman ve mekanlarda yapılan ibadetlerin sevabını arttırmış, kendisine daha çok ibadet edilmesine kullarını teşvik etmiştir.
Haftanın içinde Cuma günü, aylardan recep, Şaban, Ramazan ayı, mübarek geceler(kadir gecesi, Şabanın 15. Gecesi vs.) zilhiccenin ilk 10 günü gibi.
Bu mübarek gece ve gündüzlerinde yapılan amellerin sevapları da katlanmaktadır.
Bu konuda Bediüzzaman Hazretleri derki: Her hasenenin sevabı başka vakitte 10 ise Receb-i Şerifte yüzden geçer, Şaban’ı muazzam da üçyüzden ziyade ve Ramazan-ı mübarekte bine çıkar ve Cuma gecelerinde binlere ve leyle-i kadirde otuz bine çıkar.(1)
Zilhicce ayının ilk on günü de bu mübarek günlerdir.
Kur’an’da Allah(cc) Fecr Sure’si ikinci ayette “وَلَيَالٍ عَشْرٍۙ On geceye (Zilhicce ayının ilk on gecesine, yemin olsun)”. Buyurmuştur. Ayette geçen on geceden maksat bir kısım âlimlere göre zilhiccenin ilk on günüdür.Araplar, adeti üzerine bir şeyi güzel gördüklerinde onu gözlerinde tazimle büyütürler ve yücelttikleri varlıklar üzerine de yemin ederlerdi. Allah cc da hac günleri olması ve bütün rükünlerinin bu günlerde eda edilmesi hesabıyla şanı yüce olan bu günlere yemin etti.(2)
Hac suresi ayet 28 de geçen “ف۪ٓي اَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ Eyyamül mağlumat” (bilinen aylar)dan maksat İmam-ı Azam’a ve çoğu alimlere göre, zilhiccenin ilk on günüdür.(3)
Bir hadislerinde peyğamber(sav) şöyle buyuruyor: "Allah'a ibadet edilecek günler içinde Zilhicce'nin ilk on gününden daha sevimli günler yoktur. O günlerde tutulan her günün orucu bir senelik oruca, her gecesinde kılınan namazlar da Kadir Gecesine denktir." (4)
Başka bir hadiste de :"Günlerden hiçbiri yoktur ki onlarda yapılan bir iş Zilhicce'nin ilk on gününde yapılan işten daha faziletli ve yüce, Allah'a daha sevimli olsun?" (5)
Bir hadislerinde Peyğamber(sav) şöyle buyuruyor: "Allah katında içinde bulunduğumuz şu günler (Zilhicce'nin ilk on günün) deki salih amelden daha sevimli (salih amelin bulunacağı) başka günler yoktur."Sahabeler, sordular:"Ya Resulallah, Allah yolunda cihat da mı?"Resulullah (asm) cevap verdi:"Evet, Allah yolunda cihat da. Meğerki bir adam canıyla ve malıyla cihada çıkıp da kendisine ait mal ve candan hiçbir şeyi geri getiremez olursa, o başka." (6)
Âlimler, ramazan ayının son on günü mü yoksa zil hiccenin ilk on günümü daha efdaldir sorusuna cevap vermişler; ramazan ayının son on gecesi Zilhicce ayının ilk on gecesinden daha efdaldir. Zilhiccenin ilk on gündüzleri ise ramazanın son on gününden daha efdaldir. Çünkü ramazanın son on gecelerinin içerisinde fazilet, kadir gecesi olması yönünden, zilhiccenin günleri ise, gündüzlerine itibar olunarak içerisinde arefe günü, terviye ve teşrik günlerinden dolayıdır.(7)
Peyğamber(sav) efendimiz, bizleri bu on günlerde salih ameller yapmaya teşvik etmektedir. Salih amellerde, namaz kılma, zikir, sadaka verme sılahi rahim, oruç tutma, teheccüd namazı kılma, kur’an okuma vs. gibi. Geçmişte bu gibi iyi amellerden mahrum kalanlarda bu günleri değerlendirmeli, telafi etmeye çalışmalıdırlar. Mesala, diğer sair günlerde 5 sayfa kur’an okuyan bu sayıyı arttırmalı, teşbih çeken, çektiği sayıdan fazlasını yapmalı, bu aylarda sadakayı çoğaltmalı vs. gibi mutad günlerinde hayır olarak yaptıklarının fazlasını yapmalı, istiğfar etmeyi çoğaltmalıdır.Diğer namazlara dikkat ettiği gibi bayram namazını da kılmalıdır.Özellikle yaptıkları amellerde ihlası gözetmelidir.
Bir hadislerinde peyğamber(sav) şöyle buyuruyor: "Allah indinde Zilhiccenin ilk on gününde yapılan amellerden daha kıymetlisi yoktur. Bugünlerde tesbihi, tahmidi, tehlili ve tekbiri çok söyleyin!" (8)
Sübhanallah, elhamdülillah ve kelime-i tevhidi çokça zikredilmeli, mümkünse Zilhiccenin birinci gününden arefe günü dahil oruç tutulmalıdır.
İbn-i Ömer ve Ebu Hureyre (r.anhüm) zilhicceni ilk ongününde çarşıya çıkarlar yüksek sesle tekbir getirirler, onları duyan diğer insanlarda tekbir getirerek karşılık verirler/eşlik ederlerdi.(9)
Ayrıca bu on günün içerisinde mübarek arafe günüde vardır ki, bir hadislerinde Peyğamber(sav) şöyle buyuruyor: Arefe günü tutulan oruç, geçmiş bir senenin ve gelecek senenin günahlarına keffaret olur." (10)
Başka bir hadisde Peyğamber(sav) "Arefe gününün orucu, bin gün oruç tutmak gibidir." buyurmaktadır. (11)
Bediüzzaman Hazretleri’de “bizim memlekette arefe gününde bin ihlası şerif okurduk.Ben şimdi bir gün evvvel beş yüz ve arefede dahi beş yüz okuyabilirim. Kendine güvenen, birden okuyabilir”.(12)
“Sure-i İhlas'ı arefe gününde yüzer defa tekrar edip okuyordum.” (13) diyerek arefe gününü nasıl değerlendirdiğini bildirmiş ve talebelerini bu mübarek günleri değerlendirmeye teşvik etmiştir.
Hz. Aişe (R.anha)’dan rivayete göre, Resulullah (sav.) buyurdular ki; “Allah hiçbir günde, arafe günündeki kadar bir kulu ateşten çok azad etmez. Allah (mahlukata rahmetiyle) yaklaşır ve onlarla meleklere karşı iftihar eder ve “Bunlar ne istiyorlar” der. Abdurrezzek Müsnedinde İbn-i Öme’r (r.anh) dan rivayet ederek “Şüphesiz ki Allah cc dünya semasına iner, o kullarla meleklere karşı övünür, ve der ki; Şunlar benim kullarım, saçları başları dağınık, toz toprak içinde, beni görmedikleri halde, azabımdan korkarak bana geldiler. Ya beni görselerdi nasıl olurlardı” sonra üstteki hadisi rivayet etmiştir. (14)
Ayrıca bu mübarek on günün içinde, dört gün olan teşrik günlerinin iki günü, teşrik günüdür. Bakara suresi 203.ayette “وَاذْكُرُوا اللّٰهَ ف۪ٓي اَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍۜ Sayılı günlerde Allah’ı anın (telbiye ve tekbir getirin).
İbn-i Abbas (r.anh) ve Ebu Hanefiye göre bu sayılı günlerden maksat, kurban kesme günü ve onu takip eden iki gün, yani üç gündür. Bir hadis-i şerifte peyğamber(sav) şöyle buyuruyor: "Teşrik günleri, hiç şüphesiz yeme, içme ve Allah -azze ve celle-'yi anma günleridir." (15) Zikirden maksat tekbir getirmektir. Hatta bu günlerde Abdullah İbn-i Ömer ve Amr(r.anhüm) Mina’da, namazların arkasında, yolda, yataklarında, bulundukları meclislerde ve çarşılarda tekbir getirirler ve Bakara 203. Ayeti okurlardı. Onları işiten insanlarda tekbirlerine eşlik ederlerdi. (16)
Zilhicce ayının ilk dokuz günü oruç tutmak müstehaptır. Hac yapan kimseler için Arefe ve terviye (zilhiccenin 8. Günü) orucunu tutmak, onları hac ibadetlerini yapmada zayıf düşürürse, mekruhtur. Muhrim (ihramlı) kimselerin oruç tutması da makbul ve hoş görülmüştür.(17)
Allah cc daha iyi bilir.