Soru
Bir kimse, arazisini ayrı, sulama hakkını ayrı satması câiz midir?
Cevap
Görüntülenme:2
Mesela bir kimse arazisini satarken “bu yeri bin dirheme ve bu yerin sulama hakkını da sattım” demesiyle, sulama hakkının satışı câiz olur mu?” sorusu üzerinde âlimlerimiz farklı görüşler söylemişlerdir.
Bazı âlimler “câiz değildir. Çünkü sulama hakkı bu takdirde, satışta kast olunmuştur” demişler.
Bazı âlimler de “câiz olur. Çünkü sulama hakkı için bir değer söylenilmediğinden, araziye tâbi olmuştur” demişlerdir.
Fakat “arazimi bin dirheme ve sulama hakkını da yüz dirheme sattım” dese, âlimler arasında ihtilaf olmaksızın bu satış câiz değildir. Çünkü sulama hakkının satışı, bütün yönlerden asl olmuştur.
Bazı âlimler “câiz değildir. Çünkü sulama hakkı bu takdirde, satışta kast olunmuştur” demişler.
Bazı âlimler de “câiz olur. Çünkü sulama hakkı için bir değer söylenilmediğinden, araziye tâbi olmuştur” demişlerdir.
Fakat “arazimi bin dirheme ve sulama hakkını da yüz dirheme sattım” dese, âlimler arasında ihtilaf olmaksızın bu satış câiz değildir. Çünkü sulama hakkının satışı, bütün yönlerden asl olmuştur.
Kaynaklar
وَإِذَا قَالَ بِعْتُك هَذِهِ الْأَرْضَ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ وَبِعْتُك شِرْبَهَا هَلْ يَجُوزُ بَيْعُ الشِّرْبِ؟ اخْتَلَفَ الْمَشَايِخُ - رَحِمَهُمْ اللَّهُ تَعَالَى - فِيهِ بَعْضُهُمْ قَالُوا لَا يَجُوزُ لِأَنَّ الشِّرْبَ صَارَ مَقْصُودًا فِي الْبَيْعِ وَبَعْضُهُمْ قَالُوا يَجُوزُ لِأَنَّ الشِّرْبَ صَارَ تَبَعًا مِنْ حَيْثُ إنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ لَهُ ثَمَنًا حَتَّى لَوْ ذَكَرَ لِلشِّرْبِ ثَمَنًا بِأَنْ قَالَ بِعْتُك هَذِهِ الْأَرْضَ بِأَلْفٍ وَبِعْتُك شِرْبَهَا بِمِائَةٍ لَا يَجُوزُ بِلَا خِلَافٍ لِأَنَّهُ صَارَ أَصْلًا مِنْ جَمِيعِ الْوُجُوهِ كَذَا فِي الذَّخِيرَةِ الشاملة الهندية 5\393
.
.