Soru
Bir kimse, başka birisinin buğdayını, diğer bir kimsenin arpasıyla karıştırsa, nasıl tazmin eder?
Cevap
Bir kimse, başka birisinin buğdayını, diğer bir kimsenin arpasıyla karıştırsa, kendisi de kaybolsa, malları karıştırılan bu iki kimse aralarında, birisi karışmış olanı almak, diğeri de karışmış ölçek kadar mislini veya kıymetini alması üzerine anlaşmaları câizdir. Çünkü karıştırılan şeyler, aralarında müşterektir.
Ortaklardan birisinin, karışmış bu maldaki hissesini, diğerinden satın alması da câizdir.
Eğer anlaşmaktan kaçınırlarsa, ikisi birlikte satarlar ve semeni bölüşürler. Bu durumda da, buğday arpa ile karışmamış olarak, buğday sahibi, buğday kıymetini, arpa sahibi de, arpanın kıymetini alırlar.
Ortaklardan birisinin, karışmış bu maldaki hissesini, diğerinden satın alması da câizdir.
Eğer anlaşmaktan kaçınırlarsa, ikisi birlikte satarlar ve semeni bölüşürler. Bu durumda da, buğday arpa ile karışmamış olarak, buğday sahibi, buğday kıymetini, arpa sahibi de, arpanın kıymetini alırlar.
Kaynaklar
وَلَوْ خَلَطَ حِنْطَةَ رَجُلٍ بِشَعِيرِ آخَرَ وَغَابَ الْخَالِطُ فَإِنْ اصْطَلَحَا عَلَى أَنْ يَأْخُذَ الْمَخْلُوطَ أَحَدُهُمَا وَيَضْمَنُ لِصَاحِبِهِ مِثْلَ كَيْلِهِ أَوْ قِيمَتِهِ جَازَ؛ لِأَنَّ الْمَخْلُوطَ مُشْتَرَكٌ بَيْنَهُمَا وَيَجُوزُ بَيْعُ أَحَدِ الشَّرِيكَيْنِ نَصِيبَهُ مِنْ الْمَخْلُوطِ مِنْ شَرِيكِهِ وَإِنْ أَبَيَا بَاعَاهُ وَاقْتَسَمَا فَيَضْرِبُ صَاحِبُ الْحِنْطَةِ بِقِيمَةِ حِنْطَةٍ مَخْلُوطَةٍ بِالشَّعِيرِ وَصَاحِبُ الشَّعِيرِ بِقِيمَةِ الشَّعِيرِ غَيْرَ مَخْلُوطٍ بِالْحِنْطَةِ كَذَا فِي مُحِيطِ السَّرَخْسِيِّ الشاملة الهندية 5\132