Soru
Bir kimse, başkasına “şu yoldan git, bu yol güvenlidir” dese, o kimsede o yoldan gitse ve hırsızlar tarafından soyulsa, söyleyen kimse, çalınan malları tazmin etmesi gerekir mi?
Cevap
Tazmin etmez. Çünkü tazmin etmesi için, aldatmış olması gerekir.
Bu gibi benzer meselelerde, aldatmanın olup olmadığına itibar edilir.
Eğer “eğer o yoldan gitmekten korkuyorsan ve malın çalınırsa, ben tazmin ederim” deseydi, bu takdirde, çalınan malları tazmin ederdi.
Mesela bir kimse, başkasına “bu yemeği ye, bu temizdir” dese, yemekte zehirli olursa, tazmin etmez. Çünkü aldatma yoktur.
Bu gibi benzer meselelerde, aldatmanın olup olmadığına itibar edilir.
Eğer “eğer o yoldan gitmekten korkuyorsan ve malın çalınırsa, ben tazmin ederim” deseydi, bu takdirde, çalınan malları tazmin ederdi.
Mesela bir kimse, başkasına “bu yemeği ye, bu temizdir” dese, yemekte zehirli olursa, tazmin etmez. Çünkü aldatma yoktur.
Kaynaklar
إذَا قَالَ الرَّجُلُ لِغَيْرِهِ: اُسْلُكْ هَذَا الطَّرِيقَ فَإِنَّهُ آمِنٌ فَسَلَكَ وَأَخَذَهُ اللُّصُوصُ لَا يَضْمَنُ وَلَوْ قَالَ إنْ كَانَ مَخُوفًا وَأُخِذَ مَالُكَ فَأَنَا ضَامِنٌ وَبَاقِي الْمَسْأَلَةِ بِحَالِهَا يَضْمَنُ وَصَارَ الْأَصْلُ فِي جِنْسِ هَذِهِ الْمَسَائِلِ أَنَّ بِالْغُرُورِ إنَّمَا يَثْبُتُ حَقُّ الرُّجُوعِ لِلْمَغْرُورِ عَلَى الْغَارِّ إذَا حَصَلَ ذَلِكَ فِي ضِمْنِ عَقْدِ مُعَاوَضَةٍ أَوْ ضَمِنَ الْغَارُّ لِلْمَغْرُورِ صِفَةَ السَّلَامَةِ نَصًّا وَكَذَلِكَ إذَا قَالَ كُلْ هَذَا الطَّعَامَ فَإِنَّهُ طَيِّبٌ فَإِذَا هُوَ مَسْمُومٌ لَا يَضْمَنُ كَذَا فِي الْمُحِيطِ.
الشاملة الهندية 5\150
الشاملة الهندية 5\150