Soru
Kanal veya su yolunun harimi var mıdır?
Cevap
Görüntülenme:1
Harîm, bir kimsenin ihya ettiği bir araziden, bu arazide yapılan tesisten ve kamu mallarından hak sahiplerinin gerektiği şekilde faydalanabilmesi maksadıyla bunların çevresinde oluşturulan ve hukuki korumaya alınan bölge ve müştemilat manasında kullanılır.(TDV)
Başka bir ifadeyle, bir kimsenin ihya ettiği bir arazide açtığı kuyunun etrafında, başkalarının tasarrufta bulunamayacağı koruma çemberidir.
Her kim ihya ettiği ölü bir araziye, su yolu veya kanalı çıkarırsa, harime müstehak olur. Bunun harîmi de, toprak ve benzeri şeylerin dışarıya atılması için lüzumu kadar harîmi vardır. İmam Muhammed’e göre, bunun harimi de kuyuların harimi gibidir, bazı âlimlerde bu görüşün, imameynin görüşü olduğunu belirtmektedirler.
Bazı alimler de, bunların hariminin kuyularınki gibi olmasını, yerin altından gitmesi halinde olacağını, eğer yerin üzerinden, yani açıktan giderse, harimi de, kaynak suyunun harimi gibi olacağını söyleyerek, bu takdirde de, harimi 500 zirâ olacağını söylemişlerdir.(kuyuların harimi için bknz, su kuyularının harimi var mıdır? Sorusunun cevabına)
Bu işleri yapan kimse, devlet yetkililerinden izin alarak yapmışsa, İmam Âzam’a göre, harime müstehak olur. İzinsiz yapmışsa, harime müstehak olmaz.
İmameyne göre ise, izinsiz yapsa dahi harime müstehak olur.
Başka bir ifadeyle, bir kimsenin ihya ettiği bir arazide açtığı kuyunun etrafında, başkalarının tasarrufta bulunamayacağı koruma çemberidir.
Her kim ihya ettiği ölü bir araziye, su yolu veya kanalı çıkarırsa, harime müstehak olur. Bunun harîmi de, toprak ve benzeri şeylerin dışarıya atılması için lüzumu kadar harîmi vardır. İmam Muhammed’e göre, bunun harimi de kuyuların harimi gibidir, bazı âlimlerde bu görüşün, imameynin görüşü olduğunu belirtmektedirler.
Bazı alimler de, bunların hariminin kuyularınki gibi olmasını, yerin altından gitmesi halinde olacağını, eğer yerin üzerinden, yani açıktan giderse, harimi de, kaynak suyunun harimi gibi olacağını söyleyerek, bu takdirde de, harimi 500 zirâ olacağını söylemişlerdir.(kuyuların harimi için bknz, su kuyularının harimi var mıdır? Sorusunun cevabına)
Bu işleri yapan kimse, devlet yetkililerinden izin alarak yapmışsa, İmam Âzam’a göre, harime müstehak olur. İzinsiz yapmışsa, harime müstehak olmaz.
İmameyne göre ise, izinsiz yapsa dahi harime müstehak olur.
Kaynaklar
والرابع القناة فان اخرج قناة في ارض موات يستحق الحريم و حريمها م هو حريم البئر. من مشايخنا من قال هذا اذا لم يظهر القناة على وجه الارض فاما اذا ظهر كان بمنزلة العين فيكون حريمها مثل حريم العين خمسمائة ذراع الفتاوى الولوالجية 5\195
ابن عابدين 6\436
ابن عابدين 6\436