Üzerinde namaz ve oruç borcu olduğu halde ölen bir kimse, bunlar için fidye verilmesini vasiyet etse, nasıl yapılır? ALT SORU: Halaka-i devir nasıl yapılır?

Üzerinde bir çok kaza namazı olduğu halde ölen bir kimse, ölmeden önce, kılmadığı namazları ve tutmadığı oruçlar için, fidye verilmesini vasiyet etse, malının üçte birinden, her namaz ve vitir namazı ve her günün orucu için, yarım sa’ buğday(bir fitre), fakirlere verilir.
Eğer geriye mal bırakmamışsa, vârisleri yarım sa’ buğday borç alır ve bir fakire tasadduk eder, sonra fakirde vârislerinden birisine o buğdayı tasadduk eder, sonra fakire tasadduk eder ve bu işlem, kılamadığı namaz ve tutmadığı oruç miktarına ulaşıncaya kadar devam eder. İşte buna halaka-i devir denilir.
Eğer bu ölen kimse, hayattayken, bunları vasiyet etmemişse, vârislerinden bazılarının da, bu namaz ve oruç için bağışta bulunmaları da câizdir. Buna göre her namaz için ve her günün orucu için, yarım sa’ buğdayı bir fakire verir. Şayet bunları bir fakire toptan verse, bu da câizdir. Ancak kefaret-i yemin, kefaret-i savm(oruç kefareti, tutmaya başlayıpta bozduğu oruç) ve kefaret-i zihar için verielecek bir sa’ buğdayı, toptan bir fakire veremez. Bunlar için her gün bir fakire bir sa’ veya bir günde ayrı ayrı fakirlere bir sa’ verilmesi gerekir.
Hanefi mezhebinde, üzerinde kazaya kalmış namaz ve oruç borçları olan bir kimsenin yerine, evladının ölü adına tutması câiz değildir.